Բիրմինգհեմի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ աղիքի մանրէային կազմի վերլուծությունը կարող է պարզեցնել և արագացնել ստամոքսի քաղցկեղի, հաստ աղիքի քաղցկեղի և բորբոքային աղիքի հիվանդության (IBD) ախտորոշումը: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Translational Medicine» (JTM) ամսագրում:
Քաղցկեղի ախտորոշման ժամանակակից մեթոդները, ինչպիսիք են էնդոսկոպիան և բիոպսիան, չնայած արդյունավետ են, միշտ չէ, որ թույլ են տալիս հայտնաբերել հիվանդությունը վաղ փուլում: Դրանք նաև մնում են ինվազիվ և հաճախ թանկ: Գիտնականները նպատակ են դրել պարզեցնել պաթոլոգիաների հայտնաբերումը:
Դրա համար նրանք անցկացրել են ուսումնասիրություն, որին մասնակցել են առողջ մարդիկ և ստամոքս-աղիքային հիվանդություններով կամավորներ: Մասնակիցների աղիքային միկրոբիոմները վերլուծվել են արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման ալգորիթմների միջոցով:
Գիտնականները պարզել են, որ հաստ աղիքի քաղցկեղը հաճախ մեծացնում է Firmicutes, Bacteroidetes և Actinobacteria խմբերի բակտերիաների ակտիվությունը: Միևնույն ժամանակ, օրգանիզմում բարձրանում է որոշակի մետաբոլիտների մակարդակը, այդ թվում՝ դիհիդրոուրացիլի և տաուրինի: Դրանցից մի քանիսը կապված են նաև IBD-ի հետ, ինչը վկայում է երկու հիվանդությունների զարգացման հիմքում ընկած նմանատիպ կենսաբանական գործընթացների մասին:
IBD-ի դեպքում հատուկ դեր են խաղում Lachnospiraceae ընտանիքի մանրէները, ինչպես նաև ուրոբիլին և գլիցերատ մետաբոլիտները, որոնցից մի քանիսը նույնպես մասնակցում են քաղցկեղային պրոցեսների զարգացմանը: Հաստ աղիքի և ստամոքսի քաղցկեղի դեպքում հիմնական մարկերներն էին Fusobacterium-ը, Enterococcus-ը, իզոլեյցինը և նիկոտինամիդը, որոնք նույնպես կարող են ցույց տալ հիվանդությունների զարգացման խաչմերուկային ուղիները։
Հետազոտողները նաև մոդելավորել են միկրոօրգանիզմների աճը և մետաբոլիտների շարժը աղիքներում՝ բացահայտելով առողջ և պաթոլոգիական վիճակների միջև զգալի տարբերություններ։
«Մենք տեսանք, որ նույն մանրէային և նյութափոխանակության մարկերները կարող են օգտագործվել միաժամանակ մի քանի ստամոքս-աղիքային հիվանդություններ կանխատեսելու համար», - ասաց ուսումնասիրության առաջատար հեղինակ, դոկտոր Անիմեշ Աչարջին: «Սա բացում է ճանապարհը ունիվերսալ ոչ ինվազիվ ախտորոշիչ համակարգերի ստեղծման համար, որոնք կարող են արմատապես փոխել մարսողական համակարգի հիվանդությունների հայտնաբերման և բուժման մոտեցումը»։






