Առաջին հայացքից գրիպի վիրուսի նկատմամբ իմունային պատասխանը պարզ է։ Որոշ բջիջներ ճանաչում են հարուցիչը և ազդանշան ուղարկում իմունային համակարգին, իսկ իմունային բջիջներն արտադրում են վիրուսի դեմ պոտենցիալ փրկարար հակամարմիններ։ Հակածինը ներմուծվում է, հակամարմինը՝ դուրս բերվում։
Սակայն, ինչպես պարզել են գիտնականները վերջին 65 տարվա ընթացքում, միջանկյալ փուլերի մանրամասները բավականին բարդ են. որոշակի բջիջներ գրիպի հակածինը տեղափոխում են իմունային համակարգ, յուրահատուկ իմունային բջիջներն արձագանքում են հակածինին, շփվում և փոխազդում միմյանց հետ՝ առաջացնելով պատասխան ռեակցիա։ Յուրաքանչյուր արձագանքող B-բջիջում հակամարմինների գեները բազմաթիվ սոմատիկ մուտացիաների են ենթարկվում, ինչը հանգեցնում է բազմաթիվ պոտենցիալ յուրահատուկ հակամարմինների առաջացմանը, փոխվում է հակամարմինների դասը, ինչպիսիք են IgM-ը և IgG-ն։ Ամենաքիչ համապատասխանող հակամարմիններ արտադրող բջիջները հեռացվում են, իսկ «ողջ մնացածները» արտադրում են գրիպի դեմ լավագույն յուրահատուկ հակամարմինները, արագացնում իրենց նյութափոխանակությունը՝ արտադրելով հսկայական քանակությամբ հակամարմին-սպիտակուց։
Ավելի քիչ ուսումնասիրված, բայց նույնքան բարդ է գրիպի նկատմամբ հիշողության իմունային պատասխանը՝ պահակային իմունային բջիջների ստեղծումը, որոնք օրգանիզմը պաշտպանում են հետագա վարակներից։ Հիշողության այս երկարակյաց բջիջներն արձագանքում են գրիպի հակածինին, բայց խուսափում են հակամարմինների արտադրության անդառնալի գործընթացից։
Դրա փոխարեն դրանք հանգստի վիճակում գտնվում են թոքերում և ավշային հանգույցներում՝ պատրաստ լինելով արագորեն վերածվելու հակամարմիններ արտադրող բջիջների՝ գրիպի վիրուսի կրկնակի հարձակման դեպքում։
Immunity ամսագրում հրապարակված հետազոտության մեջ մանրէաբանության պրոֆեսոր և Բիրմինգհեմի Ալաբամայի համալսարանի իմունոլոգիայի ինստիտուտի տնօրեն Ֆրեն Լունդը և նրա գործընկերները նկարագրում են հիշողության B-բջիջների վեց ենթախումբ, այդ թվում՝ մեկը, որն արտադրում է T-bet տրանսկրիպցիոն գործոն։
Օգտագործելով մանրամասն գենետիկ վերլուծություն և մանիպուլյացիաներ՝ նրանք ցույց են տվել, որ այս բջիջներում T-bet-ի մշտական էքսպրեսիան հիշողության պաշտպանական ռեակցիայի պահպանման բանալին է։
Մկների գրիպի մոդելի վրա նրանք պարզել են, որ T-bet-ի էքսպրեսիան անհրաժեշտ է թոքերի և ավշային հանգույցների հիշողության B-բջիջների պահպանման համար, որոնք հակամարմիններ արտադրող պլազմատիկ բջիջների արագ տարբերակման պոտենցիալ ունեն։
T-bet-ը տրանսկրիպցիոն գործոն է՝ բջջի կորիզի վերահսկիչ սպիտակուցներից մեկը, որը կարող է միացնել և անջատել գեների որոշակի խմբեր։
Տարբեր տրանսկրիպցիոն գործոնների համախումբը կառավարում է գեների տարբեր հավաքածուներ, որոնք փոխում են բջիջների գործառույթն ու տարբերակումը։
Նախորդ հետազոտությունները ցույց են տվել T-bet-ի էքսպրեսիայի որոշակի կապը պատվաստանյութերի համար յուրահատուկ մարդկային հիշողության B-բջիջների բնութագրերի և վիրուսի համար յուրահատուկ մկների սաղմնային կենտրոնի B-բջիջների վարակման նկատմամբ երկարատև հումորալ պատասխանի հետ։
T-bet էքսպրեսիա ունեցող հիշողության B-բջիջներն ավելի լավ հասկանալու համար գիտնականները մկներին վարակել են գրիպի վիրուսով։ Վարակումից երեսուն օր անց նրանք առանձնացրել են հիշողության հասուն B-բջիջները, որոնք յուրահատուկ էին NP գրիպի հակածինի նկատմամբ ռեակցիայի համար, և օգտագործել են առանձին բջիջների սեքվենավորում՝ յուրաքանչյուր բջջում գեների էքսպրեսիան որոշելու համար։ Այս առանձին բջիջներում գեների էքսպրեսիայի տվյալները ներառում էին յոթ տարբեր կլաստեր։ Մեկ կլաստեր բացառվել է՝ զարգացման մակարդակով տարբերվելու պատճառով, իսկ մնացած վեցը մանրամասն վերլուծվել են՝ ներառյալ տրանսկրիպցիայի հիմնական կարգավորիչները, B-բջջային ընկալիչների ռեպերտուարը և յուրաքանչյուր կլաստերում յուրաքանչյուր գենի էքսպրեսիայի ֆունկցիոնալ բնութագրերը։ 2-րդ կլաստերում T-bet-ը բարձր էքսպրեսիա է ունեցել և բարձրացել է։ 2-րդ կլաստերը նաև հարուստ է եղել այն գեների էքսպրեսիայով, որոնք, ինչպես հաղորդվել է, բարձրացել են գրիպի դեմ պատվաստանյութի միջոցով ստացված՝ T-bet էքսպրեսիա ունեցող մարդու էֆեկտորային հիշողության B-բջիջներում։
2-րդ կլաստերի բջիջներում սպիտակուցի սինթեզի համար պատասխանատու հարստացված գեները վկայում են հիշողության B-բջիջների նույնականացման ծրագրից հակամարմինների արտադրության ծրագրին անցման մասին։
Մինչ 2-րդ կլաստերի գենի էքսպրեսիան ցուցադրում է հիշողության B-բջիջների էֆեկտորային բնութագրեր, մյուս կլաստերները ցուցադրում են հստակ ցողունային, հյուսվածքները վերահսկող կամ բորբոքային բնութագրեր։
Հետազոտողներն օգտագործել են B-բջիջներից T-bet գենի կոնստիտուտիվ կամ դրդված դելեցիաներ՝ ցույց տալու համար, որ T-bet-ը նույնականացնում է գրիպով պայմանավորված ավշային հանգույցների և թոքերի հիշողության B-բջիջները, որոնք ունեն հակամարմիններ արտազատող բջիջների արագ տարբերակման պոտենցիալ, և որ թոքերի հիշողության B-բջիջներում T-bet-ի էքսպրեսիան անհրաժեշտ է եղել գրիպի վիրուսով կրկնակի վարակումից հետո թոքերի կողմից հակամարմինների արտազատման երկրորդային ռեակցիայի համար։
Ապագայում հեղինակները հուսով են օգտագործել այս տվյալները՝ մարդու հիշողության B-բջիջներում T-bet-ի էքսպրեսիան դրդելու նոր ուղիներ մշակելու համար, որպեսզի հայտնաբերեն հիշողության այն բջիջները, որոնք կգտնվեն վարակի տեղային օջախներում և կկարողանան վաղաժամ պաշտպանություն ապահովել վարակից։
նախընտրելի դարձնել