Քաղցկեղը երեխաների համար ամենասարսափելի հիվանդությունն է, որը խլել է շատ մանկական կյանքեր։ Գիտնականներն ավելի ու ավելի շատ են փորձում պարզել, թե ինչու են որոշ ուռուցքներ այդքան արագ վերադառնում բուժումից հետո։ Պարզվում է, որ պատճառը անսովոր օղակաձև ԴՆԹ-ն է, որը լողում է քաղցկեղային բջիջների ներսում։

Այս օղակաձև ԴՆԹ-ն կամ ecDNA-ն հայտնվում է, երբ քրոմոսոմների բեկորները կոտրվում և սխալ են միաձուլվում։ Դրա վրա կարող են լինել ուռուցքածին գեներ՝ գեներ, որոնք արագացնում են ուռուցքի աճը։ Այս կրկնօրինակների մեծ քանակությամբ բջիջները արագորեն աճում են, սակայն դրանք հեշտությամբ ոչնչանում են քիմիաթերապիայի միջոցով։ Իսկ ուռուցքածին գենի ավելի քիչ քանակությամբ բջիջներն անցնում են «զոմբի-վիճակի»․ դրանք դադարում են բաժանվել և չեն ենթարկվում բուժման։ Մեկ կամ երկու տարի անց այս «քնած» բջիջները կարող են նորից արթնանալ և քաղցկեղը վերադառնում է։

Գիտնականների միջազգային թիմը, որի արդյունքները հրապարակվել են Cancer Discovery ամսագրում, հայտնաբերել է այս ծուղակը շրջանցելու միջոց։ Ստանդարտ քիմիաթերապիան «զոմբի» բջիջները ոչնչացնող դեղամիջոցների հետ համատեղելը տպավորիչ արդյունքներ է ցույց տվել նեյրոբլաստոմա ունեցող մկների վրա կատարված փորձերի ժամանակ։ Նեյրոբլաստոման մանկական ամենախորամանկ քաղցկեղներից մեկն է։

Աշլի Հուին՝ Չավեսի լաբորատորիայի ասպիրանտ, նշել է, որ նմանատիպ վտանգ թաքնված է նաև մեդուլոբլաստոմայի՝ երեխաների մոտ ուղեղի ամենատարածված չարորակ ուռուցքի դեպքում։

«Մենք ցանկանում ենք կանգնեցնել ուռուցքը՝ ոչնչացնելով նրա ուռուցքածին ԴՆԹ-օղակները»,- ասում է Չավեսը՝ ուսումնասիրության համահեղինակը։ «Մեր նպատակն է այս գիտական բացահայտումները փոքրիկ հիվանդների համար հույսի վերածել, որպեսզի նրանց հնարավորություն տրվի ապրել երկար ու առողջ կյանք»։