Journal of the National Cancer Institute-ում հրապարակված նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ արյան պարզ անալիզը կարող է հայտնաբերել մարդու պապիլոմավիրուսի (ՄՊՎ) հետ կապված գլխի և պարանոցի քաղցկեղի ձևերը՝ ախտանիշներից շատ առաջ, նույնիսկ մինչև տասը տարի առաջ։ ԱՄՆ-ում նմանատիպ ուռուցքների մոտ 70%-ը պայմանավորված է ՄՊՎ-ով և ներկայումս դրանց վաղ հայտնաբերման ստանդարտ սքրինինգ գոյություն չունի։ Որպես կանոն, հիվանդները դիմում են բժիշկներին, երբ ուռուցքն արդեն հասել է հսկայական չափերի և տարածվել է ավշային հանգույցներում։

Mass General Brigham առողջապահական համակարգի գիտնականները ներկայացրել են նորարարական թեստ՝ HPV-DeepSeek։ Այն օգտագործում է ամբողջական գենոմի հաջորդականացում՝ արյան մեջ վիրուսային ԴՆԹ-ի մանր բեկորներ հայտնաբերելու համար, որոնք անջատվել են ուռուցքից։

Նախորդ փորձարկումներում մեթոդը ֆանտաստիկ ճշգրտության ցուցանիշներ է ցույց տվել՝ ախտանիշների ի հայտ գալու պահին առաջնային ախտորոշման դեպքում 99% զգայունություն և 99% յուրահատկություն։

Նոր հետազոտության ընթացքում վերլուծվել է բիոբանկից վերցված 56 նմուշ. դրանցից 28-ը վերցվել են այն մարդկանցից, որոնց մոտ հետագայում զարգացել է ՄՊՎ-ի հետ կապված ուռուցք, իսկ 28-ը՝ առողջ կամավորներից։ HPV-DeepSeek թեստը վիրուսային ԴՆԹ է հայտնաբերել ապագա 28 հիվանդներից 22-ի արյան մեջ և ոչ մի հատ վերահսկիչ նմուշում, ինչը հաստատում է մեթոդի բարձր յուրահատկությունը։

Թեստը ավելի արդյունավետ է եղել ուռուցքային ԴՆԹ-ի հայտնաբերման հարցում այն նմուշներում, որոնք վերցվել են ախտորոշմանը մոտ, սակայն նմուշներից մեկը դրական է եղել հիվանդության պաշտոնական հաստատումից 7,8 տարի առաջ։

Մեքենայական ուսուցման ալգորիթմների կիրառմամբ թեստին հաջողվել է ճշգրիտ կերպով հայտնաբերել քաղցկեղի 28 դեպքից 27-ը, ներառյալ այն նմուշները, որոնք հավաքվել էին ախտորոշումից տասը տարի առաջ։ Ներկայումս հետազոտողները փորձում են հաստատել արդյունքներն ավելի լայնածավալ կույր հետազոտության մեջ՝ օգտագործելով ԱՄՆ-ի քաղցկեղի սքրինինգային խոշոր PLCO ուսումնասիրությունից հարյուրավոր նմուշներ։