նախընտրելի դարձնել
Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյն համալսարանի գիտնականները Դյուկի համալսարանի գործընկերների հետ միասին պարզել են, թե ինչու է ալկոհոլից վնասված լյարդը կորցնում վերականգնման ունակությունը նույնիսկ ոգելից խմիչքից հրաժարվելուց հետո։ Աշխատանքը հրապարակվել է Nature Communications (NatCom) բժշկագիտական հանդեսում։
Լյարդը վնասվածքից վերականգնվելու ունակ բացառիկ օրգան է։ Սակայն ալկոհոլային հեպատիտի և ցիռոզի դեպքում այդ մեխանիզմը դադարում է աշխատել, և լյարդի անբավարարության փուլում գտնվող բուժառուի համար միակ փրկությունը դառնում է փոխպատվաստումը։
Հետազոտողները պարզել են, որ ալկոհոլից վնասված լյարդի բջիջները «խրվում» են անցումային վիճակում. դրանք արդեն սկսել են վերականգնողական նախորդների վերածվելու գործընթացը, բայց չեն կարողանում այն ավարտել և մնում են ոչ ֆունկցիոնալ։
«Նրանք դադարում են լիարժեք չափահաս բջիջներ լինել, բայց միաժամանակ չեն դառնում ակտիվորեն բաժանվող նախորդ բջիջներ։ Դա հանգեցնում է մնացած առողջ բջիջների վրա ճնշման աճի և, ի վերջո, լյարդի անբավարարության»,- պարզաբանել են հեղինակները։
Հիմնական պատճառը պարզվել է, որ ՌՆԹ-ի «խաչաձև կապի» խախտումն է, որն անհրաժեշտ է սպիտակուցների ճիշտ հավաքման համար։ Գիտնականները հայտնաբերել են ESRP2 սպիտակուցի անբավարարություն, որը պատասխանատու է գործընթացի անբասիրության համար: Արդյունքում, վերականգնման համար անհրաժեշտ սպիտակուցները չեն հայտնվում բջջի այն տեղում, որտեղ պետք է աշխատեն, և կորցնում են իրենց գործառույթները։
ESRP2 զուրկ մկների վրա կատարված փորձերի ժամանակ նույն խանգարումներն են զարգացել, ինչ ծանր ալկոհոլային հեպատիտով բուժառուների մոտ: Բացի դրանից, պարզվել է, որ վնասված լյարդի իմունային բջիջների կողմից արտազատվող բորբոքային գործոնները ճնշում են ESRP2-ի արտադրությունը։
Երբ հետազոտողները լյարդի բջիջները բուժել են բորբոքային ընկալիչներից մեկը արգելափակող դեղամիջոցով, ESRP2 մակարդակը վերականգնվել է, և ՌՆԹ-ի գործառույթը վերադարձել է բնականոն վիճակի: Սա ճանապարհ է բացում դեպի նոր թերապիաներ, որոնք կարող են դանդաղեցնել հիվանդության զարգացումը և վերականգնել լյարդի վերականգնվելու ունակությունը:
