Կալգարիի համալսարանի հետազոտողները բացահայտել են, որ ցավի ընկալման համար պատասխանատու նեյրոնները կարևոր դեր են խաղում թոքերի ֆիբրոզի հետ կապված բորբոքման նվազեցման գործում։ Այս բացահայտումը կարող է հանգեցնել այս վտանգավոր հիվանդության բուժման նոր մեթոդների մշակմանը։

Նոր ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Immunity» ամսագրում։

Թոքերի ֆիբրոզը հազվադեպ, բայց ծանր հիվանդություն է, որի դեպքում թոքային հյուսվածքը փոխարինվում է սպիական հյուսվածքով։ Հիվանդների մեծամասնությունը մահանում է ախտորոշումից հետո հինգ տարվա ընթացքում։ Մինչ օրս հետազոտությունները հիմնականում կենտրոնացած էին թոքերի լորձաթաղանթի վնասման և այն վերականգնելու մարմնի փորձերի վրա։ Նյարդային համակարգի և իմունային բջիջների դերը բավարար չի ուսումնասիրվել։

Գիտնականների մի խումբ՝ Կալգարիի բժշկական դպրոցից դոկտոր Բրայան Յիփի գլխավորությամբ, բացահայտել է, որ թոքերում ցավային նեյրոնները ոչ միայն ընկալում են ցավը, այլև օգնում են վերահսկել բորբոքումը՝ կանխելով ֆիբրոզի զարգացումը։ Այդ նեյրոնները հեռացնելիս բորբոքումն ուժեղացել է, իսկ թոքերի վնասումը՝ վատացել։

Երբ նեյրոնները հեռացվել են դեղամիջոցներով կամ գենետիկական մոդիֆիկացիաներով, բորբոքային բջիջները դարձել են անգործունակ, իսկ թոքերի վնասումն ուժեղացել է։ Առանց այդ նեյրոնների ալվեոլային մակրոֆագները սկսել են արտադրել VIP անունով մոլեկուլ, որը սովորաբար նրանց կողմից չի արտադրվում։ Սա հանգեցրել է բորբոքման ուժեղացման և թոքերի վիճակի վատացման։

Երբ VIP-ը արգելափակվել կամ հեռացվել է, թոքերի վնասվածքները բարելավվել են։ Սակայն VIP-ն ավելացնելիս վիճակը կրկին վատացել է։

Այս բացահայտումը նոր հեռանկարներ է բացում թոքերի ֆիբրոզի բուժման համար՝ օգտագործելով նյարդաբանական մեթոդներ, ինչպիսիք են նյարդերի էլեկտրական խթանումը, որն արդեն կիրառվում է էպիլեպսիայի և տրամադրության խանգարումների բուժման համար։ Այդ նեյրոնների ակտիվության բարձրացումը կարող է օգնել ֆիբրոզի բուժմանը։

Կանադայում տարեկան մոտ 2500 մարդ է մահանում թոքերի ֆիբրոզից, իսկ մոտ 30,000 մարդ ապրում է այս հիվանդությամբ։ Ֆիբրոզի մեխանիզմները հասկանալուն ուղղված հետազոտությունները կարող են նպաստել բուժման նոր մեթոդների մշակմանը։