ANESTHESIOLOGY 2025 ամենամյա գիտաժողովում ներկայացված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ կանայք, որոնք ծննդաբերել են կեսարյան հատման միջոցով, ավելի հաճախ են բախվում ուժեղ ցավի, որը խաթարում է քունը և առօրյա ակտիվությունը, ինչպես նաև ունենում են քնի խանգարումներ, գրում է Medical Xpress-ը։

«Քունը հաճախ թերագնահատվում է ծննդաբերությունից հետո վերականգնման գործընթացում, բայց այն առանցքային է մոր ֆիզիկական և հոգեկան առողջության համար»,- ասում է հետազոտության առաջատար հեղինակ, Սթենֆորդի համալսարանի անզգայացման ամբիոնի հետդոկտորանտ Մոէ Թաքենոշիթան։ «Հատկապես կեսարյան հատումը մեծացնում է ուժեղ ցավի և քնի խանգարումների ռիսկը, ինչը կարող է հանգեցնել հետծննդաբերական դեպրեսիայի, հիշողության և կենտրոնացման խնդիրների, հոգնածության, ինչպես նաև դժվարացնել երեխայի հետ կապ հաստատելը և ընտանիքի ու ընկերների հետ շփումը»։

Հետազոտության մեջ օգտագործվել են ինչպես որակական, այնպես էլ քանակական մեթոդներ։ Որակական մասում 41 մայր պատմել է ծննդաբերությունից հետո ցավի և քնի հետ կապված իրենց փորձի մասին. նրանցից 24-ը ծննդաբերել էին բնական ճանապարհով, 11-ը՝ պլանային կեսարյան հատմամբ, իսկ 6-ը՝ անհետաձգելի կեսարյան հատմամբ։

Կեսարյան հատումից հետո կանանց ավելի քան երկու երրորդը (պլանային՝ 73% և անհետաձգելի՝ 67%) հայտնել է ուժեղ ցավի մասին, որը խաթարում է քունը և առօրյա կյանքը, մինչդեռ բնական ճանապարհով ծննդաբերածների շրջանում այդպիսին եղել է ընդամենը 8%-ը։

Քանակական վերլուծության համար օգտագործվել է 2008-2021 թվականներին ծննդաբերած ավելի քան 1.5 միլիոն մայրերի ազգային ապահովագրության տվյալների բազան։ Այն պարզել է, որ կեսարյան հատում տարած կանանց մոտ ծննդաբերությունից հետո մեկ ամսից մինչև մեկ տարվա ընթացքում 16%-ով ավելի հավանական է, որ ախտորոշվի քնի նոր խանգարում (օրինակ՝ անքնություն, ապնոէ կամ քրոնիկ քնի պակաս)՝ համեմատած բնական ճանապարհով ծննդաբերածների հետ։

Տակենոշիտան ընդգծում է, որ նոր մայրերը, հատկապես կեսարյան հատումից հետո, պետք է ուշադիր հետևեն ցավին, քանի որ դրա բացակայությունը կարող է վատթարացնել քնի խանգարումները: Օգտակար միջոցառումներից են կանոնավոր ֆիզիկական վարժությունները, երեխայի հետ քնելը, երեկոյան կոֆեինից և ալկոհոլից խուսափելը, ինչպես նաև քնելուց առաջ հանգստանալը (լոգանքներ, շնչառական վարժություններ):