Գիտնականները հայտնաբերել են շագանակագեղձի քաղցկեղի թաքնված խոցելիությունը. քաղցկեղի այս տեսակի ուռուցքային բջիջների գոյատևման և թերապիային դիմադրելու համար կենսականորեն անհրաժեշտ են երկու հիմնական ֆերմենտներ՝ PDIA1-ը և PDIA5-ը։ Flinders University-ի (Ավստրալիա) մասնագետների ղեկավարությամբ, Հարավչինական տեխնոլոգիական համալսարանի հետ համատեղ անցկացված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ այդ ֆերմենտների արգելափակման դեպքում անդրոգենների ընկալիչը կորցնում է կայունությունը, ուռուցքը փոքրանում է, իսկ բջիջները մահանում են։

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են PNAS ամսագրում։

Երկու ֆերմենտներն էլ «թիկնապահի» դեր են կատարում անդրոգենների ընկալիչի՝ շագանակագեղձի քաղցկեղի գլխավոր շարժիչ ուժի համար։ Դրանց ճնշման դեպքում AR-ը (անդրոգենների ընկալիչը) քայքայվում է, ինչը հանգեցնում է ուռուցքային բջիջների ոչնչացմանը։ Բացի այդ, հետազոտության հեղինակները պարզել են, որ PDIA1-ը և PDIA5-ը ճնշող դեղամիջոցների համակցումը դասական «Էնզալուտամիդ» դեղամիջոցի հետ զգալիորեն ուժեղացնում է թերապիայի արդյունավետությունը ինչպես բջիջների կուլտուրաներում, այնպես էլ կենդանական մոդելների վրա։

Կարևոր հայտնագործություններից մեկն այն է, որ PDIA1 և PDIA5 ֆերմենտները պատասխանատու են ոչ միայն անդրոգենների ընկալիչի աջակցության համար, այլև մասնակցում են ուռուցքային բջիջների էներգամատակարարման ապահովմանը։ Դրանց ճնշման դեպքում բջջի «մարտկոցների»՝ միտոքոնդրիումների աշխատանքը խաթարվում է, առաջանում է օքսիդատիվ սթրես, ինչը լրացուցիչ թուլացնում է ուռուցքը։ Գիտնականների խոսքով՝ սա հնարավորություն է տալիս հարձակվել քաղցկեղի վրա երկու կողմից՝ և՛ շարժիչի, և՛ վառելիքի։

Հետազոտողներն ընդգծում են. թեև արդեն գոյություն ունեն PDIA1/PDIA5 ինհիբիտոր-միացություններ, դրանք առայժմ լրացուցիչ բարելավման կարիք ունեն, քանի որ դրանցից մի քանիսը կարող են ազդել նաև առողջ բջիջների վրա։ Հաջորդ քայլը ավելի ընտրողական և անվտանգ դեղամիջոցների մշակումն է։

Շագանակագեղձի քաղցկեղն աշխարհում տղամարդկանց մոտ երկրորդ ամենատարածված քաղցկեղն է։ Չնայած հորմոնալ թերապիայի և անդրոգենների ընկալիչին ուղղված դեղամիջոցների հաջողություններին, բուժման նկատմամբ կայունության խնդիրը լուրջ է մնում։ Նոր հայտնագործությունը կարող է օգնել հաղթահարել այս կայունությունը և ընդլայնել բուժման հնարավորությունները զարգացած հիվանդությամբ տղամարդկանց համար։