Ամբողջ աշխարհում արագորեն աճում է կաթնախտի և Candida տեսակի սնկերով պայմանավորված այլ վարակների դեպքերի թիվը, որոնք դադարում են ենթարկվել ստանդարտ թերապիային։ Գիտնականներին հատկապես անհանգստացրել է այն փաստը, որ կայունություն է զարգանում Candida albicans-ի մոտ, որը կաթնախտի հիմնական հարուցիչն է և որից ամեն տարի տառապում են հարյուր միլիոնավոր կանայք։ Այս մասին հայտնում է The Conversation պորտալը։

ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների (CDC) տվյալներով՝ պացիենտների արյունից մեկուսացված Candida-ի բոլոր նմուշների մոտ 7%-ն արդեն չի արձագանքում ֆլուկոնազոլին՝ սնկային վարակների բուժման հիմնական դեղամիջոցին։ Սա նշանակում է, որ նույնիսկ սովորական կաթնախտը ավելի հաճախ է պահանջում այլընտրանքային թերապիայի սխեմաներ, իսկ ծանր Candida-վարակները թուլացած իմունիտետ ունեցող մարդկանց մոտ ավելի ու ավելի դժվար է վերահսկել։

Առանձին խնդիր է կրկնվող սնկային վարակների աճող հաճախականությունը։ Մոտավորապես 138 միլիոն կին տառապում է դրանից և կանխատեսվում է, որ այս թիվը մինչև 2030 թվականը կհասնի 158 միլիոնի։

Դեռևս 20 տարի առաջ կայունությունը համարվում էր հազվադեպ։ Սակայն Candida albicans-ը չափազանց ճկուն միկրոօրգանիզմ է, որը կարող է արագ հարմարվել դեղամիջոցներին։ Վերջին ութ տարիների ընթացքում հետազոտությունները արձանագրել են կայունության հաստատուն աճ։ Եգիպտացի բժիշկների կողմից 2024 թվականին անցկացված վերջին ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ C. albicans-ի կլինիկական մեկուսացված շտամների գրեթե մեկ քառորդը կայուն է ֆլուկոնազոլի նկատմամբ։

Դիմադրության աճը արագանում է դեղերի չարաշահման, բժշկության և գյուղատնտեսության մեջ դրանց չափազանց օգտագործման, ինչպես նաև արդյունավետ հակասնկային միջոցների սահմանափակ մատչելիության պատճառով: Համաշխարհային գործընթացները, այդ թվում՝ ջերմաստիճանի բարձրացումը, շրջակա միջավայրի սթրեսը և ֆունգիցիդների լայնորեն օգտագործումը, նույնպես նպաստում են դրան: Այս պայմանները նպաստում են հատկապես վտանգավոր տեսակների, ինչպիսին է Candida auris-ը, ի հայտ գալուն, որոնք կարող են դիմակայել դեղերի բազմաթիվ դասերի ազդեցությանը:

Առողջ մարդկանց մոտ Candida-ն սովորաբար խնդիրներ չի առաջացնում. միկրոբիոմը վերահսկում է դրա աճը: Սակայն ցանկացած խանգարում՝ հակաբիոտիկների կուրս, սթրես, թերսնում, հիվանդություն, սնկին հնարավորություն է տալիս դուրս գալ վերահսկողությունից:

Առողջ միկրոբիոմի վերականգնումը և պահպանումը արդյունավետ կանխարգելիչ միջոցառումներից մեկն է: Մասնագետները խորհուրդ են տալիս ուտել բազմազան, մանրաթելերով հարուստ սննդակարգ, ներառյալ խմորված սնունդը, խուսափել չափազանց վերամշակված սննդից, հակաբիոտիկներ ընդունել միայն նշանակման համաձայն և պրոբիոտիկների և պրեբիոտիկների օգտագործումը քննարկել բժշկի հետ հակաբիոտիկների կուրսերից հետո կամ կրկնվող սնկային վարակների ժամանակ: