JAMA Oncology ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտությունը պարզել է, որ հաստ աղիի քաղցկեղը դարձել է քաղցկեղից մահացության երկրորդ հիմնական պատճառը Միացյալ Նահանգներում՝ զիջելով միայն թոքերի քաղցկեղին։ Սա հատկապես մտահոգիչ է, քանի որ վերջին տասնամյակներում Միացյալ Նահանգներում հաստ աղիի քաղցկեղից մահացության դեպքերի աճ է գրանցվել 55-ից ցածր տարիքի մարդկանց շրջանում, չնայած ախտորոշման եւ բուժման ընդհանուր բարելավումներին։ Վերլուծությունը ընդգրկել է 1999-2022թթ. ժամանակահատվածը եւ ներառել է բժշկական գրանցամատյանների եւ ազգային առողջապահական համակարգերի տվյալներ։ը

Հետազոտության հեղինակները պարզել են, որ Միացյալ Նահանգներում ամեն տարի ախտորոշվում է հաստ աղիի քաղցկեղի ավելի քան 150 հազար նոր դեպք, այս հիվանդությունից մահացությունների թիվը գերազանցում է տարեկան 52 հազարը։ Աճի տեմպը հատկապես բարձր է 55-ից ցածր տարիքի մարդկանց շրջանում. այս տարիքային խմբում հաստ աղիի քաղցկեղը դարձել է մահվան հիմնական պատճառ, ինչը մտահոգություն է առաջացնում մասնագետների շրջանում։ Հետազոտողները մատնանշում են աճին նպաստող մի քանի հնարավոր գործոններ՝ ճարպակալման աճ, նստակյաց ապրելակերպ, վերամշակված սննդի բարձր եւ բջջանյութի ցածր պարունակությամբ սննդակարգ, ինչպես նաեւ ալկոհոլի օգտագործման եւ ծխելու աճ։ Այս գործոնները, մասնագետների կարծիքով, կարող են խթանել աղիների բորբոքային գործընթացները եւ ստեղծել բարենպաստ միջավայր քաղցկեղի բջիջների զարգացման համար։

Հատկապես մտահոգիչ է երիտասարդների շրջանում հիվանդացության մակարդակի աճը: Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում 20-49 տարեկանների շրջանում հաստ աղիի քաղցկեղի դեպքերի թիվը տարեկան աճել է ավելի քան 2 տոկոսով, մինչդեռ 65 տարեկանից բարձր անձանց շրջանում այն ​​մնացել է կայուն կամ նույնիսկ փոքր-ինչ նվազել է՝ շնորհիվ կանոնավոր սքրինինգային ծրագրերի: Սա մասնագետներին դրդել է կոչ անել վերանայել սքրինինգային տարիքային շեմերը եւ սկսել սքրինինգն ավելի վաղ:

Գիտնականներն ընդգծել են, որ վաղ հայտնաբերումը հաջող բուժման գրավականն է. վաղ փուլերում հայտնաբերվելու դեպքում հաստ աղիի քաղցկեղը զգալիորեն ավելի լավ է կանխատեսվում՝ գոյատեւման 5-ամյա մակարդակով: Նրանք նաեւ նշել են, որ կենսակերպի փոփոխությունները, ներառյալ ֆիզիկական ակտիվության աճը, մրգերով եւ բանջարեղենով հարուստ սննդակարգը, ծխելը թողնելը եւ ալկոհոլը չչարաշաելը, կարող են նվազեցնել հիվանդության զարգացման ռիսկը:

Հետազոտության հեղինակները կոչ են արել հանրությանը եւ բժշկական ծառայություններին ուշադրություն դարձնել այս հարցին, քանի որ հիվանդացության տարիքային կառուցվածքի փոփոխությունն արտացոլում է բնակչության առողջության ավելի լայն փոփոխությունները եւ պահանջում է կանխարգելման եւ բուժման ռազմավարությունների հարմարեցում: