Ռաթգերսի համալսարանի գիտնականները հայտնաբերել են մոլեկուլ, որն արտադրում են աղիքային որոշ օգտակար բակտերիաներ, և որը կարող է արագացնել աղիների վնասված լորձաթաղանթի վերականգնումը։

Մկների, պտղաճանճերի և մարդու բջիջների վրա կատարված փորձերում այդ նյութը նաև բարձրացրել է NAD կոֆերմենտի մակարդակը, որի պարունակությունն օրգանիզմում տարիքի հետ նվազում է։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Science Advances ամսագրում։

Հայտնաբերված մոլեկուլը կոչվում է N-մեթիլնիկոտինամիդ (N-MNA)։ Այն գործում է որպես նիկոտինամիդադենինդինուկլեոտիդի (NAD) նախանյութ. վերջինս կոֆերմենտ է, որը մասնակցում է բազմաթիվ բջջային գործընթացների, այդ թվում՝ էներգետիկ փոխանակմանը և հյուսվածքների վերականգնմանը։ NAD-ի մակարդակի նվազումը համարվում է ծերացման հետ կապված գործոններից մեկը։

Հետազոտողները պարզել են, որ N-MNA-ն ակտիվացնում է NAD-ի արտադրությունը և խթանում ցողունային բջիջների վերականգնումը՝ արագացնելով վնասված աղիների վերականգնումը։ Ընդ որում, N-MNA-ի և մարդու բջիջների արտադրած նմանատիպ մոլեկուլի միջև քիմիական փոքր տարբերությունը թույլ է տալիս բակտերիալ միացությունը կրկին վերածել NAD-ի։

«Ըստ երևույթին, մարդիկ չեն արտադրում հենց այս նախանյութը՝ N-MNA-ն, սակայն մեր աղիներում բնակվող որոշ բակտերիաներ կարող են այն արտադրել», — նշել է հետազոտության ավագ հեղինակ Նան Գաոն՝ Նյու Ջերսիում գտնվող Ռաթգերսի համալսարանի բժշկական դպրոցի դեղաբանության, ֆիզիոլոգիայի և նյարդագիտությունների պրոֆեսորը։

Հաստ աղիքի բորբոքում և վնասվածք ունեցող մկների վրա կատարված փորձերում բուժում չստացած կենդանիները կորցրել են մարմնի զանգվածի մոտ 20%-ը և սատկել։ N-MNA ստացած մկների քաշի կորուստը կազմել է մոտ 5%, որից հետո նրանք ապաքինվել են։ Վնասված աղիներով պտղաճանճերի յոթօրյա ապրելիությունը 43%-ից հասել է 78%-ի։

Հետազոտողները նաև ուսումնասիրել են աղիների բորբոքային հիվանդություններ ունեցող 54 հիվանդի և 20 առողջ կամավորի կղանքի նմուշները։ N-MNA-ի ցածր մակարդակ ունեցող հիվանդների մոտ հայտնաբերվել են բորբոքման զգալիորեն ավելի բարձր ցուցանիշներ։

Աշխատանքի առաջին հեղինակ Ցզյանմեն Հանը հետևել է, թե ինչպես է մոլեկուլը ներթափանցում մարդու հաստ աղիքի բջիջներ։ 24 ժամվա ընթացքում N-MNA-ն ապահովել է դրանցում պարունակվող NAD-ի մոտ 22%-ը։ Միացությունը NAD-ի է վերածվել նաև մարդու նեյրոններում, լյարդի և երիկամների բջիջներում։

Գիտնականները կարծում են, որ հայտնագործությունը կարող է հիմք դառնալ աղիների բորբոքային հիվանդությունների և մարսողական համակարգի այլ քրոնիկ խանգարումների բուժման նոր մեթոդների մշակման համար։ Հեռանկարում կղանքում N-MNA-ի պարունակության հետազոտությունը կարող է օգնել հայտնաբերել այն հիվանդներին, որոնց կարող են օգտակար լինել որոշակի պրոբիոտիկներ։