Գիտնականները արաբիկա սուրճի բոված հատիկներում հայտնաբերել են կոֆեինի դիտերպենային եթերների երեք նոր ածանցյալներ, որոնք շաքարի մակարդակն արյան մեջ իջեցնելու հզոր հատկություն ունեն։
Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Beverage Plant Research ամսագրում։
Այս նյութերը, որոնք անվանվել են կաֆալդեհիդներ A, B և C, զգալի ակտիվություն են ցուցաբերել α-գլյուկոզիդազ ֆերմենտը ճնշելու գործում, որը մարսում է ածխաջրերը (դրանց IC₅₀-ի արժեքները նույնիսկ ավելի լավ էին, քան ստանդարտ ակարբոզ դեղամիջոցի մոտ)։ Հետազոտողները կիրառել են ճշգրիտ մեթոդ՝ համատեղելով ՅՄՌ սպեկտրոսկոպիան և զանգվածային սպեկտրոմետրիան (LC-MS/MS), ինչը թույլ է տվել հայտնաբերել և բնութագրել այդ միացությունները բոված կոֆեինի հատիկների բաղադրիչների բարդ խառնուրդում։ Ընդ որում՝ օգտագործվել է էկոլոգիապես մաքուր ռազմավարություն, որը խուսափել է չափազանց բարդ քրոմատոգրաֆիայից, նվազեցրել է լուծիչների ծախսը և ժամանակային ծախսերը։
Բացի երեք կաֆալդեհիդների հիմնական հայտնաբերումից, նմուշներում գտնվել են ևս երեք հազվագյուտ եթերային միացություններ՝ մագարիկի, օկտադեցենաթթվի և նոնադեկանաթթվի եթերներ, որոնք նույնպես ակտիվություն են ցուցաբերել α-գլյուկոզիդազի դեմ։ Կառուցվածքային նույնականացումն իրականացվել է 1D և 2D-ՅՄՌ, ինչպես նաև բարձր լուծաչափության զանգվածային սպեկտրոմետրիայի (HRESIMS) միջոցով։
Կարևոր է նշել, որ մինչ այդ սուրճում արդեն հայտնի էին դիտերպենային այլ ակտիվ միացություններ՝ կաֆեստոլը և կավեոլը, որոնք ունեն հակաքաղցկեղային և հիպոգլիկեմիկ հատկություններ։ Սակայն սուրճի բաղադրության բարդության պատճառով վաղուց առկա է եղել նոր ակտիվ մետաբոլիտներ հայտնաբերելու հարցը։
Նորահայտ կաֆալդեհիդներ A, B և C միացությունների համալիրը, լրացուցիչ եթերային միացությունների հետ մեկտեղ, հեռանկարներ է բացում սուրճը որպես ածխաջրերի նյութափոխանակության վրա ազդելու ունակ ֆունկցիոնալ բաղադրիչների աղբյուր օգտագործելու համար։ Սակայն հնարավոր թերապևտիկ կամ սննդային ազդեցությունները գնահատելու համար անհրաժեշտ են հետագա ուսումնասիրություններ՝ ինչպես կենսամատչելիության և անվտանգության, այնպես էլ սպառվող ըմպելիքներում դրանց կոնցենտրացիայի վերաբերյալ։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում