Բրիստոլի համալսարանի (Մեծ Բրիտանիա) գիտնականները պարզել են, որ վաղ մանկության տարիներին բնակելի տարածքներում բորբոսի ազդեցությունը կարող է երկարաժամկետ հետք թողնել շնչառական համակարգի առողջության վրա: Հետազոտությունը, որի արդյունքները հրապարակվել են Environmental Research: Health ամսագրում, հիմնված է խոշոր կոհորտային նախագծի՝ «Children of the 90s» (90-ականների երեխաներ) ուսումնասիրության տվյալների վրա, որտեղ շուրջ 14,000 մարդու հետևել են ծննդյան պահից մինչև մոտավորապես 24 տարեկանը:
Թիմը վերլուծել է բժշկական տվյալներն ու հարցումները՝ գնահատելու համար, թե ինչպես է տանը բորբոսի առկայությունը մինչև 5 տարեկան հասակը կապված դեռահասության շրջանում թոքերի ֆունկցիայի փոփոխությունների և բժշկի կողմից ախտորոշված ասթմայի ռիսկի հետ: Պարզվել է, որ վաղ մանկության տարիներին տանը բորբոսի զգալի ազդեցությունը կապված է եղել մինչև 15 տարեկան հասակը թոքերի ֆունկցիայի գրեթե 6% նվազման հետ: Բացի այդ, այն երեխաները, որոնց տանը վաղ տարիքում բորբոս է եղել, մինչև 8 տարեկանը ասթմայի պաշտոնական ախտորոշման մոտ 1,85 անգամ ավելի բարձր ռիսկ են ունեցել, քան նրանք, ովքեր նման ազդեցության չեն ենթարկվել:
Բորբոսը սնկեր են, որոնք աճում են խոնավ մակերեսների վրա և սպորների տեսքով հեշտությամբ հայտնվում են օդում: Նման սպորները հաճախ հանդիպում են բարձր խոնավություն, վատ օդափոխություն, ջրի արտահոսք ունեցող կամ ջրհեղեղներից տուժած տներում, իսկ կլիմայական փոփոխությունները՝ անձրևների և խոնավ ժամանակաշրջանների ավելացմամբ, նպաստում են դրանց տարածմանը:
Թեև անցյալում բորբոսն արդեն կապվում էր ասթմայի ախտանիշների վատթարացման և շնչառական ուղիների գրգռման հետ, այս հետազոտությունն առաջին անգամ օբյեկտիվ տվյալներ է ներկայացրել այն մասին, թե ինչպես է վաղ տարիքում տանը բորբոսի ազդեցության տակ մեծացած դեռահասների մոտ տուժում թոքերի գործառնական կարողությունը:
Գիտնականները նշում են, որ ասթմայի և շնչառական ֆունկցիայի անկման միջև կապը թուլանում է հասունացմանը զուգընթաց, սակայն վաղ տարիները վճռորոշ են շնչառական համակարգի զարգացման համար: Այս արդյունքներն ընդգծում են բնակելի տարածքներում բորբոսի կանխարգելման և վերացման կարևորությունը, հատկապես այնտեղ, որտեղ փոքր երեխաներ են ապրում:
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում