Նիհարելու դեղամիջոցների դադարեցումից հետո շատ պացիենտներ նորից գիրանում են. գիտնականները զգուշացնում են «յո-յո նոր էֆեկտի» մասին

Հաջորդ սերնդի ճարպակալման դեղամիջոցները, ինչպիսին են Wegovy-ն և Mounjaro-ն, դարձել են ժամանակակից բժշկության ամենանշանակալի նվաճումներից մեկն ավելորդ քաշի դեմ պայքարում: Սակայն հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ շատ հիվանդներ վերականգնում են քաշը բուժումը դադարեցնելուց հետո, հաղորդել է The Conversation-ը:

Այս դեղամիջոցները պատկանում են GLP-1 կոչվող դեղամիջոցների դասին: Դրանք ընդօրինակում են ուտելուց հետո արտազատվող հորմոնների ազդեցությունը՝ օգնելով մարդկանց ավելի արագ կուշտ զգալ և նվազեցնել ախորժակը: Mounjaro-ն (տիրզեպատիդ) նաև ազդում է արյան մեջ շաքարի վերահսկման և քաղցի կարգավորման հետ կապված մեկ այլ հորմոնի վրա:

Քանի որ աշխարհում ավելի քան 1 միլիարդ մարդ ապրում է ճարպակալմամբ, այս դեղամիջոցները համարվում են հեղափոխական բուժման գործիք: Բայց գիտնականներն ավելի ու ավելի են կենտրոնանում այն ​​հարցի վրա, թե ինչ է կատարվում բուժումը դադարեցնելուց հետո:

Հետազոտությունների համաձայն՝ շատ պացիենտներ վերականգնում են կորցրած քաշի զգալի մասը բուժումը դադարեցնելուց հետո: Սա կարող է նաև հանգեցնել որոշակի առողջական ցուցանիշների վատթարացման, այդ թվում՝ սիրտ-անոթային ռիսկի գործոնների:

Գիտնականները սա բացատրում են նրանով, որ դեղամիջոցների ազդեցությունն անմիջականորեն կապված է ախորժակի վերահսկման հետ: Բուժման ընթացքում շատ մարդիկ զգում են այսպես կոչված «սննդային աղմուկի»՝ սննդի մասին մշտական ​​մտքերի, որոշակի սննդամթերքների նկատմամբ ցանկության և քաղցի զգացողության նվազում: Դեղորայքի դադարեցումից հետո այս ազդեցությունն աստիճանաբար մարում է, ախորժակը վերադառնում է, և ավելի դժվար է դառնում պահպանել նախկին սննդակարգը։

Սա մտահոգություններ է առաջացնում «յո-յո էֆեկտի» նոր տեսակի ի հայտ գալու վերաբերյալ, երբ մարդը կորցնում է քաշ, ապա նորից քաշ է հավաքում, ապա նորից սկսում բուժումը։

Մասնագետները նշել են, որ խնդիրը դեղամիջոցները չեն։ Դրանք ապացուցել են իրենց արդյունավետությունը և կարող են զգալիորեն բարելավել ճարպակալում ունեցող մարդկանց առողջությունը։ Սակայն ճարպակալումն ավելի ու ավելի է դիտարկվում որպես քրոնիկական հիվանդություն, որի վրա ազդում են ոչ միայն սննդակարգը և կամքի ուժը, այլև կենսաբանական գործոնները, կենսակերպը, սթրեսի մակարդակը, քունը, առողջ սննդի հասանելիությունը և սոցիալական պայմանները։

Բժիշկների կարծիքով՝ GLP-1 դեղամիջոցները պետք է դիտարկվեն որպես կենսակերպի փոփոխությունների պայմաններ ստեղծող գործիք, այլ ոչ թե որպես միակ լուծում։ Ախորժակի նվազման դեպքում հիվանդները կարող են ավելի հեշտությամբ զարգացնել կայուն սովորություններ՝ պահպանելով առողջ սննդակարգ, ավելացնելով ֆիզիկական ակտիվությունը և սովորելով վերահսկել չափից շատ ուտելու պատճառ հանդիսացող իրավիճակները։

Միևնույն ժամանակ, նման դեղամիջոցների աճող ժողովրդականությունը նոր մարտահրավերներ է ստեղծում առողջապահական համակարգի համար։ Որոշ պացիենտներ կարող են երկարատև թերապիայի կարիք ունենալ, հատկապես նրանք, ովքեր ունեն ծանր ճարպակալում և դրա հետ կապված հիվանդություններ։ Մյուսները կարող են բուժման կրկնակի կուրսերի կարիք ունենալ՝ ծախսերի, հասանելիության սահմանափակումների կամ անձնական հանգամանքների պատճառով։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում