Գիտնականները հայտնաբերել են Կրոնի հիվանդության և խոցային կոլիտի թաքնված նշան՝ նույնիսկ սրացումից առաջ

2 սեպտեմբերի, 2026  08:39

Թաքնված մոլեկուլային արատը կարող է պահպանվել բորբոքային աղիքային հիվանդություններով տառապող մարդկանց աղիքներում, նույնիսկ այն դեպքում, երբ ախտանիշները գործնականում բացակայում են։ Ուոլթեր և Էլիզա Հոլ բժշկական հետազոտությունների ինստիտուտի (WEHI) և Թագավորական Մելբուռնի հիվանդանոցի մասնագետների կողմից անցկացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այս հիվանդների աղիքային բջիջները ավելի հակված են մահվան, ինչը կարող է նպաստել ապագա սրացումներին։ Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Science ամսագրում։

Հետազոտողները ուսումնասիրել են Կրոնի հիվանդությունը և խոցային կոլիտը. քրոնիկ վիճակներ, որոնք բնութագրվում են ռեմիսիայի շրջաններով, որոնց հաջորդում են սրացումները։ Ժամանակակից թերապիան կարող է վերահսկել ախտանիշները, բայց շատ հիվանդների մոտ հիվանդությունը ի վերջո վերադառնում է։

Իրենց ուսումնասիրության համար գիտնականները օգտագործել են 80 մարդուց վերցված մոտ 900 բիոպսիա, ինչպես նաև հիվանդի նմուշներից աճեցված օրգանոիդներ՝ աղիքային հյուսվածքի մանրանկարչական մոդելներ։ Մասնակիցներին հետևել են ավելի քան երկու տարի։

Պարզվել է, որ նույնիսկ լավ վերահսկվող հիվանդություն ունեցող հիվանդները դեռևս ցուցաբերում էին աղիքային բջիջների մահվան հետ կապված գործընթացների ակտիվության բարձրացման նշաններ։ Ավելին, որքան ուժեղ էր արտահայտվում այս մոլեկուլային ազդանշանը, այնքան բարձր էր հետագա կրկնության հավանականությունը։

Այս արդյունքները նաև կասկածի տակ են դնում այն մտածողությունը, որ բջջային մահը բացառապես բորբոքման հետևանք է: Հեղինակների կարծիքով, խանգարումը կարող է առաջանալ հիվանդության շատ վաղ փուլում և նպաստել դրա զարգացմանը:

Հետազոտողները հայտնաբերված մեխանիզմը անվանում են «մխացող» թերություն. աղիքը կարող է արտաքինից համեմատաբար առողջ թվալ, բայց բջջային մակարդակում պաթոլոգիական գործընթացը շարունակում է պահպանվել:

Հեղինակները հույս ունեն, որ հայտնաբերված մոլեկուլային ստորագրությունները կօգնեն ապագայում ավելի ճշգրիտ գնահատել հիվանդների վիճակը, նախապես որոշել կրկնության ռիսկը և բուժումը հարմարեցնել հիվանդության առանձնահատկություններին: Այնուամենայնիվ, նոր ախտորոշիչ թեստ կամ թերապիա մշակելուց առաջ անհրաժեշտ են հետագա հետազոտություններ:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում