GLP-1 ագոնիստների խմբից քաշի կորստի հայտնի դեղամիջոցները, ինչպիսիք են Ozempic-ը և Wegovy-ն, օգնում են մարդկանց զգալիորեն նվազեցնել քաշը, սակայն կորցրած քաշի մի մասը կարող է բաժին ընկնել մկանային հյուսվածքին։ Հյուսիսարևմտյան համալսարանի հետազոտողները մշակել են փորձարարական մոտեցում, որը կարող է մեղմել այս ազդեցությունը։
Մկների վրա կատարված ուսումնասիրության ժամանակ հետազոտողները պարզել են, որ սեմագլուտիդի՝ Ozempic-ի և Wegovy-ի ակտիվ բաղադրիչի համատեղումը փորձարարական ՌՆԹ թերապիայի հետ թույլ է տվել կենդանիներին ավելի շատ ճարպ կորցնել՝ միաժամանակ պահպանելով ավելի շատ մկանային զանգված, քան միայն սեմագլուտիդի դեպքում։
Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Proceedings of the National Academy of Sciences ամսագրում։
Փորձարարական թերապիան ակտիվացնում է թերմոգենեզը՝ այն գործընթացը, որի միջոցով մարմինն արտադրում է ջերմություն և ծախսում էներգիա։ Հետազոտողները թիրախավորել են ZFP423 գենը, որը սովորաբար կանխում է սպիտակ ճարպային բջիջների վերածվելը մարմնագույն ճարպային բջիջների։
Սպիտակ ճարպային հյուսվածքը հիմնականում կուտակում է էներգիա, մինչդեռ մարմնագույն ճարպային հյուսվածքն այրում է էներգիան և առաջացնում ջերմություն: ZFP423-ը արգելափակելով՝ գիտնականները կարողացել են խթանել սպիտակ ճարպի՝ մարմնագույնի վերածվելը և մեծացնել էներգիայի ծախսը։
«Մենք առաջին անգամ բացահայտել ենք ՌՆԹ թերապիա, որը խթանում է թերմոգենեզը և, GLP-1 դեղամիջոց սեմագլուտիդի հետ համատեղ, օգնում է պահպանել մկանային զանգվածը», - ասել է հետազոտության առաջատար հեղինակ և Հյուսիսարևմտյան համալսարանի Ֆեյնբերգի բժշկական դպրոցի դիաբետի և մետաբոլիզմի կենտրոնի տնօրեն, դոկտոր Ջոզեֆ Բասը։
Համակցված թերապիան նվազեցրել է մկանների կորուստը մկների մոտ։
Հետազոտողները սկզբում փորձարկել են միայն ՌՆԹ թերապիան։ Մկների մոտ այն բարելավել է արյան մեջ շաքարի վերահսկողությունը և նվազեցրել ճարպային հյուսվածքը՝ առանց մկանային զգալի կորստի պատճառ դառնալու։
Սեմագլուտիդի հետ համատեղելիս ազդեցությունն ավելի ցայտուն է եղել։
Միայն սեմագլուտիդ ստացած մկները կորցրել են իրենց մկանային զանգվածի մոտավորապես 10 տոկոսը: Սեմագլուտիդ և փորձարարական ՌՆԹ թերապիա ստացած կենդանիները կորցրել են մոտավորապես 5.5 տոկոս:
Համակցված խմբի մկները փորձի ավարտին նաև ավելի քիչ ճարպային հյուսվածք ունեին՝ մոտավորապես 4 գրամ, մինչդեռ միայն սեմագլուտիդ ստացածների խմբում գրեթե 8 գրամ էր: Նրանք նաև ավելի լավ են վերահսկել շաքարն արյան մեջ:
Հետազոտությունը դարձել է Բասի լաբորատորիայի տարիների աշխատանքի արդյունքը:
Չելսի Հեփլերը, որն այժմ աշխատում է Միչիգանի համալսարանում, մինչ այդ ուսումնասիրել է մարմնի ներքին կենսաբանական ժամացույցի և տարբեր տեսակի ճարպային հյուսվածքների միջև անցնելու նրա ունակության միջև եղած կապը: Այս աշխատանքը հիմնված է Դյուկի համալսարանից Ռանա Գուպտայի հետազոտությունների վրա, որը մինչ այդ բացահայտել էր ZFP423 գենի դերը սպիտակ ճարպի՝ մարմնագույնի վերածումն արգելափակելու գործում:
Այնուհետև Բասի թիմը համագործակցել է Ionis Pharmaceuticals ընկերության հետ, որը մասնագիտանում է ՌՆԹ թերապիաների մեջ, որպեսզի մշակի այս գենի ակտիվությունը ճնշելու համար նախատեսված փորձարարական թերապիա։
Հետագայում հետազոտողները պլանավորում են փորձարկել այս մոտեցումը մարդու բջիջների վրա։ Սակայն ներկա հետազոտությունը դեռ չի որոշում, թե արդյոք այս թերապիան անվտանգ և արդյունավետ կլինի մարդկանց համար։
Հյուսիսարևմտյան համալսարանը ներկայացրել է մշակված թերապիայի նախնական արտոնագրի հայտ՝ Բասին և հետազոտության առաջին հեղինակ Աննեկե Թորնին նշելով որպես գյուտարարներ։ Հետազոտությունը մասամբ ֆինանսավորվել է ԱՄՆ Առողջապահության ազգային ինստիտուտների կողմից։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում