Ուտելիքի մասին մտքերը հանգիստ չեն տալիս. գիտնականները պարզել են, թե ում է ամենից հաճախ մտահոգում «սննդային աղմուկը»

Ամերիկացիների գրեթե կեսը գոնե երբեմն բախվում է այն խնդրին, որ սննդի մասին մտքերը չափազանց շատ տեղ են զբաղեցնում իրենց գլխում։ Այսպես կոչված «սննդային աղմուկը» հաճախ նկարագրվում է որպես սննդի մասին անընդհատ կամ կպչուն մտքեր։ Նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ նման հաճախակի ապրումները կապված են սեփական սննդակարգի որակի և հոգեկան առողջության ավելի ցածր ինքնագնահատականի հետ։

Ընդ որում, բուն եզրույթը դեռևս չունի համընդհանուր գիտական սահմանում։ Այն լայն տարածում է գտել 2023 թվականից՝ սկզբում սոցիալական ցանցերում, իսկ հետո նաև բժիշկ-պացիենտ շփումներում։ Այն կիրառվում է նաև ճարպակալման բուժման դեղամիջոցների, մասնավորապես՝ GLP-1 ռեցեպտորների ագոնիստների քննարկումներում, թեև գիտնականները դեռ չեն պարզել, թե հատկապես ինչն է պետք համարել «սննդային աղմուկ» և ինչպես այն օբյեկտիվորեն չափել։

Հետազոտությունը, որի արդյունքները հրապարակվել են Obesity Science & Practice ամսագրում, հիմնված է Society of Behavioral Medicine-ի կողմից 2026 թվականի մայիսին ԱՄՆ-ում անցկացված առցանց հարցման տվյալների երկրորդային վերլուծության վրա։ Դրան մասնակցել է 1000 չափահաս անձ։

Մասնակիցներից չեն պահանջել «սննդային աղմուկի» ինտենսիվությունը չափել հատուկ սանդղակով։ Նրանց տրվել է միայն մեկ հարց՝ որքա՞ն հաճախ են իրենց մոտ նկատում այդ վիճակը։ Մոտ 18%-ը պատասխանել է, որ դրան բախվում է հաճախ կամ մշտապես, իսկ 17%-ը նշել է, որ երբեք չի ունեցել նման խնդիր։ Ընդհանուր առմամբ, մասնակիցների 50,89%-ը հայտնել է, որ գոնե երբեմն զգում է «սննդային աղմուկ»։

Կանայք դրա մասին խոսել են ավելի հաճախ, քան տղամարդիկ. կանանց 22,7%-ը նշել է հաճախակի կամ մշտական «սննդային աղմուկի» մասին՝ տղամարդկանց 12,7%-ի դիմաց։ Մինչև 30 տարեկանների շրջանում այս ցուցանիշը կազմել է 26,5%, մինչդեռ 60 և ավելի բարձր տարիքի մասնակիցների շրջանում այն կազմել է 13,5%։

Հաճախակի դրսևորվող «սննդային աղմուկի» հետ կապված ամենաուժեղ գործոնն ուտելու նկատմամբ վերահսկողության կորուստն էր։ Այդ փորձառության մասին նշած մարդկանց մոտ հաճախակի «սննդային աղմուկ» ունենալու հավանականությունը գրեթե վեց անգամ ավելի մեծ էր։ Դրա հետ էին կապված նաև վերջին մեկ տարվա ընթացքում նիհարելու փորձերը և քաշի կամ մարմնի կառուցվածքի փոփոխման նպատակով սննդի գիտակցված սահմանափակումները։

Հետազոտողներն անսպասելի կապ են հայտնաբերել նաև GLP-1 դեղամիջոցների հետ։ Ներկայումս այդ դեղերն ընդունողների 25,76%-ը նշել է հաճախակի կամ մշտական «սննդային աղմուկի» մասին, մինչդեռ այն երբեք չընդունած մարդկանց շրջանում այդ ցուցանիշը 16,3% էր։ Այլ գործոններ հաշվի առնելուց հետո էլ դեղերի ընթացիկ ընդունումը շարունակում էր կապված մնալ ավելի հաճախ հանդիպող «սննդային աղմուկի» հետ։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում