Արդյո՞ք արևապաշտպան քսուքները պարունակում են վտանգավոր քիմիական նյութեր

Չնայած այն հանգամանքին, որ արևապաշտպան քսուքը լողափում մաշկը պաշտպանելու կարևոր միջոց է, ամեն տարի սոցիալական ցանցերում հաղորդագրություններ են հայտնվում այն մասին, որ այն թունավոր է և վտանգավոր։

X կայքում 1.2 միլիոն դիտում ունեցող գրառման մեջ պնդվում է, որ մելանոմայի դեպքերը «սկսել են կտրուկ աճել» արևապաշտպան քսուքի ստեղծումից հետո և ասվում է, որ մարդիկ մեղադրում են «արևին, այլ ոչ թե արևապաշտպան քսուքի մեջ պարունակվող թունավոր քիմիական նյութերին»։

Մաշկի քաղցկեղի երկու հիմնական տեսակ կա՝ ոչ մելանոցիտային մաշկի քաղցկեղ և մելանոմա։ Չնայած մելանոման ավելի քիչ տարածված է, այն ամենալուրջն է՝ արագ տարածվելու ունակության պատճառով։

Մելանոմայի դեպքերը կարող են աճել Եվրոպայում, բայց դա կապված չէ արևապաշտպան քսուքների օգտագործման հետ: «Չկան ապացույցներ, որ արևապաշտպան քսուքը առաջացնում է մաշկի քաղցկեղ. այդպես չէ՞», - Euronews-ին ասել է Բրիտանական մաշկի հիմնադրամի խոսնակ, դոկտոր Անժելա Թևարին:

«Մելանոմաների մեծ մասը առաջանում է արևի քրոնիկ ճառագայթահարման և արևայրուքի հետևանքով։ Մարդիկ կարող են պաշտպանվել արևայրուքից՝ կրճատելով արևի տակ անցկացրած ժամանակը, կրելով համապատասխան հագուստ և օգտագործելով համապատասխան արևապաշտպան քսուքներ», - հավելել է դոկտոր Թևարին։

Մեկ այլ գրառում, որը X կայքում դիտվել է գրեթե 50,000 անգամ, ներառում է գրաֆիկ, որը ցույց է տալիս ենթադրյալ կապը Կոնեկտիկուտում և Միացյալ Նահանգներում մաշկի քաղցկեղի դեպքերի աճի և որոշակի բաղադրիչներ պարունակող արևապաշտպան քսուքների ներդրման միջև։

Կոնեկտիկուտի նահանգի Հանրային առողջապահության վարչության ներկայացուցիչը Euronews-ին հայտնել է, որ «գրաֆիկը ճիշտ է արտացոլում քաղցկեղի հիվանդացության միտումների վերաբերյալ փաստացի տվյալները, սակայն մենք չենք արել գրաֆիկի մեջ տեքստային դաշտերի այն ավելացումը, որոնք ընդգծում են արևապաշտպան միջոցների հայտնվելու տարբեր ժամանակները»։

2023 թվականին Melanoma Focus բարեգործական կազմակերպության կողմից հրապարակված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Մեծ Բրիտանիայի չափահաս բնակչության կեսը կարծում է, որ արևապաշտպան միջոցները չափազանց թանկ են, իսկ 67%-ը դրանք ավելի հաճախ կօգտագործեր, եթե դրանք ավելի էժան լինեին։ Սա ստիպել է փորձագետներին մտահոգվել, որ արևապաշտպան միջոցների գինը կարող է մարդկանց հետ պահել պաշտպանվելուց։

Արևապաշտպան քսուքները պարունակում են մի քանի բաղադրիչներ, որոնք գործում են որպես ֆիլտրեր, այդ թվում՝ բնական, հանքային և քիմիական ֆիլտրեր։

Որոշ ինտերնետ-օգտատերեր պնդում են, որ արևապաշտպան քսուքներում այնպիսի քիմիական նյութերի առկայությունը, ինչպիսիք են օքսիբենզոնը և օկտոկրիլենը, դրանց օգտագործումը վտանգավոր են դարձնում՝ պնդելով, որ այդ քիմիական նյութերը կարող են հորմոնալ դիսբալանս առաջացնել։

«Այս պնդումները հիմնված են մի քանի տարի առաջ հայտնված տվյալների վրա, որոնք մտավախություն էին առաջացրել, որ օքսիբենզոնը կարող է հանգեցնել հորմոնալ դիսբալանսի»,- ասել է դոկտոր Թևարին։

Չնայած որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ օքսիբենզոնով կերակրված առնետների մոտ հորմոնալ խանգարումներ են նկատվել, սակայն Journal of the American Academy of Dermatology ամսագրում 2017 թվականին հրապարակված հոդվածում ասվում է, որ մարդը ստիպված կլինի 277 տարի օգտագործել արևապաշտպան քսուք՝ նմանատիպ էֆեկտ զգալու համար։

«Արևապաշտպան քսուքներն առկա են 1930-ականներից և այդ ժամանակվանից ի վեր դրանց բաղադրության մեջ մտնող ֆիլտրերը զգալի փոփոխություններ են կրել։ Սա հիմնված է հետազոտությունների և նոր տվյալների վրա։ Եթե այսօր դուք նայեք խոշոր ապրանքանիշերին, ապա դրանցից շատերն այլևս չեն օգտագործում այնպիսի ֆիլտրեր, ինչպիսին է օքսիբենզոնը»,- հավելել է դոկտոր Թևարին։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում