Ոչ ոք հաստատ չգիտի, թե ով է հորինել համուսը (ուտեստ, որի գլխավոր բաղադրիչը սիսեռի պյուրեն է -խմբ.): Լիբանանից մինչև Եգիպտոս, Սիրիայից մինչև Թուրքիա՝ Մերձավոր Արևելքի շատ երկրներ հավականում են դեռևս 13-րդ դարից հայտնի այս ուտեստի հեղինակային իրավունքին, գրում է Daily Mail-ը:
Չնայած առողջ սննդի համբավին, սննդակարգ պահպանողներից ոմանք խուսափում են դրանից՝ բարձր կալորիականության և ճարպի պարունակության պատճառով:
Որքա՞ն առողջարար է համուսը
«Ընդհանուր առմամբ, ես կասեի, որ այն առողջ սնունդ է,- ասում է սննդաբան և հետազոտության հեղինակ Ջեննա Հոուփը: -Այն սպիտակուցի, մանրաթելի և երկաթի հիանալի աղբյուր է, հատկապես թահինի շնորհիվ»:
Նա ասում է, որ առողջ ճարպերն օգնում են ավելի երկար ժամանակ կուշտ զգալ, իսկ մանրաթելը կարևոր է աղիքների առողջության համար՝ այս պահին լայնորեն քննարկվող թեմա:
Ի՞նչ է մտնում համուսի բաղադրության մեջ
Դասական բաղադրատոմսն ունի ընդամենը հինգ հիմնական բաղադրիչ՝ սիսեռ, սխտոր, կիտրոն, թահին և ձիթապտղի յուղ:
100 գ չափաբաժինը պարունակում է մոտ 170 կալորիա՝
8-10 գ ճարպ
11-14 գ ածխաջրեր
մոտ 6 գ մանրաթել
6-8 գ սպիտակուց
Հագեցած ճարպերը 100 գ-ի մեջ կազմում է 2 գ-ից պակաս։
Հաշվի առնելով Առողջապահության ազգային ծառայության (NHS) ուղեցույցները (կանանց համար օրական մինչև 70 գ ճարպ և տղամարդկանց համար մինչև 95 գ), այս չափաբաժինը կատարյալ համապատասխանում է հավասարակշռված օրաբաժնին։
Համուսում պարունակվող ճարպերը հիմնականում մոնո- և բազմաչհագեցած են, որոնք կապված են սրտի առողջության և ճանաչողական գործառույթի բարելավման հետ։
Առողջարա՞ր է արդյոք համուսը
Յուրաքանչյուր բաղադրիչ ունի իր առավելությունները՝
Սիսեռը հարուստ է բուսական սպիտակուցով։
Թահինը պարունակում է հակաօքսիդանտներ, որոնք կապված են քաղցկեղի և Ալցհայմերի հիվանդության ռիսկի նվազման հետ։
Սխտորը կարող է օգնել իջեցնել արյան ճնշումը և խոլեստերինը։
Կիտրոնը հարուստ է C վիտամինով, որը օգտակար է մաշկի համար։
Ձիթապտղի յուղը միջերկրածովյան սննդակարգի կարևոր մասն է կազմում և կապված է սրտի առողջության բարելավման հետ։ Բացի դրանից, կիտրոնի մեջ պարունակվող C վիտամինը բարելավում է թահինից երկաթի ներծծումը։
Սակայն փորձագետը զգուշացնում է. խանութից գնված համուսը կարող է կոնսերվանտներ և հավելումներ պարունակել, ուստի ավելի լավ է ընտրել պարզ բաղադրիչներով ապրանքներ։
Որքա՞ն սպիտակուց կա համուսում
Թեև համուսը չի համարվում բարձր սպիտակուցային սնունդ, այն մնում է լավ բուսական աղբյուր՝ մոտավորապես 6-9 գ 100 գ-ի համար։
Հետևաբար, այն հատկապես տարածված է բուսակերների և վեգանների շրջանում։
(ի դեպ, վեգանի և բուսակերի միջև հիմնական տարբերությունը նրանց սահմանափակումների խստությունն է. բուսակերները միս չեն ուտում, բայց կարող են օգտագործել կաթնամթերք և ձու, մինչդեռ վեգանները լիովին բացառում են ցանկացած կենդանական ծագման մթերք (ներառյալ մեղրը) –խմբ.):
Որքա՞ն ճարպ կա հումուսում
Համուսը պարունակում է մոտ 20% ճարպ, ուստի այն չի համարվում ցածր յուղայնությամբ սնունդ։ Սակայն դրանք հիմնականում ձիթապտղի յուղից և թահինից ստացված «լավ» ճարպեր են, որոնք օգնում են իջեցնել խոլեստերինը։
Ի վիճակի՞ է արդյոք համուսը իջեցնել խոլեստերինը
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ օրական մոտավորապես 160 գրամ սիսեռի օգտագործումը կարող է իջեցնել խոլեստերինի մակարդակը։
Բացի դրանից, Բրիտանական սրտի հիմնադրամը համուսը ներառում է այն սննդամթերքների ցանկում, որոնք օգնում են նվազեցնել խոլեստերինը բարձրացնող սննդամթերքների նկատմամբ կախվածությունը։
Համուսը հարմա՞ր է արդյոք գրգռված աղիքի համախտանիշից (IBS) տառապող մարդկանց համար
Սիսեռը հարուստ է FODMAP-ներով՝ ածխաջրերով, որոնք կարող են առաջացնել փքվածություն, գազեր և լուծ։
Գրգռված աղիքի համախտանիշից տառապող մարդկանց խորհուրդ է տրվում սահմանափակել դրանց ընդունումը 1-2 ճաշի գդալով կամ պատրաստել համուս տանը՝ նվազեցնելով սիսեռի քանակը և ավելացնելով այլ բաղադրիչներ, մասնավորապես՝ գազարը։
Սխտորը ևս կարող է անհարմարություն պատճառել, ուստի այն երբեմն փոխարինվում է սխտորի յուղով։
Համուսը պարունակո՞ւմ է գլյուտեն
Իր ավանդական տեսքով այն գլյուտեն չի պարունակում։ Սակայն կարևոր է ստուգել խանութից գնված տարբերակների բաղադրիչները՝ հնարավոր հավելումների առկայությունը պարզելու համար։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում
month
week
day