Բժշկական երեք միջամտություն, որոնք շատ տարեցների կարող են այլևս պիտանի չլինել

Բժշկական հետազոտությունների աճող ծավալը վերագնահատում է տարեց մարդկանց բուժման ավանդական մոտեցումները: Բժիշկներն ավելի ու ավելի են հակվում մտածել, թե արդյոք որոշակի հետազոտություններ, դեղեր և միջամտություններ իրական օգուտներ են տալիս տարեց տարիքում, հատկապես,երբ ռիսկերը սկսում են գերազանցել պոտենցիալ օգուտները:

Օրինակներից մեկը հաստ աղիի քաղցկեղի սքրինինգն է հաստ աղիի սքանավորմամբ: Չնայած այս միջամտությունը տասնամյակներ շարունակ համարվել է կարևոր կանխարգելիչ միջոց, վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ դրա արդյունավետությունը զգալիորեն նվազում է 75 տարեկանից հետո: Շատ տարեց պացիենտների (հատկապես 80 տարեկանից բարձր) մոտ հաստ աղիի քաղցկեղից մահը կանխելու հավանականությունը դառնում է չափազանց ցածր, մինչդեռ բարդությունների՝ արյունահոսության, անզգայացման նկատմամբ ռեակցիաների կամ աղիի վնասման ռիսկը մեծանում է: Հետևաբար, որոշ բժիշկներ կասկածի տակ են դնում այս տարիքում հաստ աղիի կրկնակի սքանավորմամբ հետազոտությունների անհրաժեշտությունը:

Լայնորեն օգտագործվող մեկ այլ դեղամիջոց, որը հայտնվել է վերանայման տակ, լևոտիրոքսինն է՝ վահանաձև գեղձի նվազած գործառույթի դեմ կիրառվող դեղամիջոցը: Այն անհրաժեշտ է ակնհայտ հիպոթիրեոզ ունեցող պացիենտների համար, բայց նաև լայնորեն նշանակվում է թեթև կամ սահմանային հիպոթիրեոզ ունեցող մարդկանց, որը հաճախ ախտանիշներ չի առաջացնում: Նոր տվյալները ցույց են տալիս, որ որոշ տարեց մարդկանց մոտ հորմոնների մակարդակը կարող է ինքնուրույն նորմալանալ, և դեղորայքի դադարեցումը բժշկական հսկողության ներքո միշտ չէ, որ վատթարացնում է վիճակը: Քանի որ դեղամիջոցը կարող է փոխազդել այլ դեղամիջոցների հետ և առաջացնել կողմնակի ազդեցություններ բարձր դեղաչափերի դեպքում, բժիշկները վերանայում են ողջ կյանքի ընթացքում դրա օգտագործման անհրաժեշտությունը։

Երրորդ խնդիրը վերաբերում է մաշկի գոյացություններին, որոնք կոչվում են ակտինիկ կերատոզներ, որոնք մաշկի կոպիտ հատվածներ են և առաջանում են արևի երկարատև ազդեցությունից: Դրանք հաճախ հեռացվում են, քանի որ հազվադեպ կարող են վերածվել մաշկի քաղցկեղի: Սակայն հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ նման զարգացման հավանականությունը չափազանց ցածր է, և բուժումը կարող է ցավոտ լինել ու առաջացնել գրգռվածություն կամ սպիներ: Որոշ մասնագետներ առաջարկում են ավելի զգույշ մոտեցում՝ դիտարկում, այլ ոչ թե անհապաղ հեռացում:

Ընդհանուր առմամբ, բժիշկներն ու հետազոտողները խոսում են գերիատրիկ բժշկության մեջ «քիչ է, ուրեմն ավելի լավ է» մոտեցմանն անցնելու մասին: Մարդկանց տարիքին զուգընթաց՝ բժշկական որոշումները ավելի ու ավելի են  հավասարակշռություն պահանջում փոքր պոտենցիալ օգուտների և իրական ռիսկերի, ինչպես նաև կյանքի որակի միջև: Շատ մասնագետներ կարծում են, որ որոշ ստանդարտ միջամտություններ կարող են ավելորդ լինել որոշ տարեց պացիենտների համար, և որ անհատականացված մոտեցումն ավելի կարևոր է դառնում, քան ավտոմատացված սքրինինգները և դեղորայքը ողջ կյանքի ընթացքում:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում