Սպիտակուցի բարձր պարունակություն ունեցող մթերքների տարածվածությունը շարունակում է աճել․ պրոտեինն ավելացվում են հացահատիկի փաթիլների, սուրճի և նույնիսկ ջրի մեջ: Սակայն գիտական տվյալների նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ շատ մարդկանց համար սպիտակուցի ընդունման կրճատումը կարող է առողջության համար ավելի մեծ օգուտներ ունենալ, քան դրա ավելացումը:
Հետազոտությունը, որը հրապարակվել է Cell Press Blue ամսագրում, վերլուծել է ավելի քան 350 գիտական հոդված՝ նվիրված սպիտակուցի սահմանափակման, ծերացման և կյանքի տեւողության կապին:
Հեղինակները եզրակացրել են, որ սպիտակուցի ընդունման չափավոր կրճատումը կարող է դանդաղեցնել ծերացման գործընթացը՝ նյութափոխանակության բարելավման, սննդանյութերին բջիջների արձագանքի փոփոխման, բջիջների վնասի կրճատման և բջիջների նորմալ գործառույթի պահպանման հաշվին:
Կենդանիների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ սպիտակուցի կրճատումը կարող է մեծացնել ճանճերի և կրծողների կյանքի տևողությունը: Մարդկանց մասնակցությամբ որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել նաև քաշի կորուստ, ճարպային զանգվածի նվազում և քաղցած վիճակում շաքարի մակարդակի բարելավում այն մարդկանց մոտ, ովքեր ավելի քիչ սպիտակուց են օգտագործել:
Միևնույն ժամանակ, գիտնականները նշել են, որ խնդիրը մնում է բարդ: Այլ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ սպիտակուցի ավելացված ընդունումը՝ զուգորդված վարժությունների հետ, կարող է օգնել պահպանել մկանային զանգվածը տարեցների մոտ և նպաստել քաշի կորստին: Ահա թե ինչու որոշ երկրներում սննդակարգի վերաբերյալ առաջարկությունները վերջերս վերանայվել են սպիտակուցի ընդունումը մեծացնելու համար:
Հիմնական մեխանիզմներից մեկը, որն ուսումնասիրում են գիտնականները, FGF21 հորմոնն է: Քանի որ սպիտակուցի ընդունումը նվազում է, սպիտակուցի մակարդակը մեծանում է, ինչը կարող է մեծացնել էներգիայի ծախսը, բարելավել արյան մեջ գլյուկոզայի վերահսկումը և նվազեցնել բորբոքումը: Մկների վրա կատարված փորձերի ժամանակ FGF21-ի ավելի բարձր մակարդակ ունեցող կենդանիներն ավելի երկար են ապրել:
Հետազոտողները նաև ուսումնասիրել են առանձին ամինաթթուներ՝ սպիտակուցի կառուցվածքային բլոկները, այդ թվում՝ մեթիոնինը, իզոլեյցինը և վալինը: Դրանց ավելցուկը կարող է ակտիվացնել օրգանիզմում աճի պրոցեսները, որոնք որոշ դեպքերում կապված են ճարպակալման, բորբոքումների և տարիքային հիվանդությունների բարձր ռիսկի հետ։
Սակայն սպիտակուցի պահանջը կախված է կենսակերպից: Հղի կանայք, մարզիկները և որոշ տարեց մարդիկ կարող են ավելի շատ սպիտակուցի կարիք ունենալ: Ֆիզիկապես ակտիվ մարդկանց մոտ սպիտակուցի բարձր ընդունումը, ամենայն հավանականությամբ, փոխհատուցվում է կանոնավոր վարժություններով, որոնք օգնում են սպիտակուցն ուղղորդել ուժեղ մկանների կառուցմանը:
Հետազոտության հեղինակներն ընդգծել են, որ խոսքը ոչ թե սպիտակուցից հրաժարվելու, այլ օպտիմալ քանակություն գտնելու մասին է։ Շատ նստակյաց մարդկանց համար սննդակարգում անընդհատ աճող սպիտակուցի ներկայիս միտումը կարող է արդարացված չլինել:
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում
month
week
day