Ալկոհոլից հրաժարվելը միշտ չէ, որ նվազեցնում է հակումը դրա հանդեպ. գիտնականները հայտնաբերել են փոփոխություններ ուղեղում

Գիտնականները հայտնաբերել են հնարավոր մեխանիզմ ուղեղում, որը կարող է բացատրել, թե ինչու են որոշ մարդիկ ալկոհոլից հրաժարվելուց հետո ենթարկվում կրկնության ռիսկին: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Molecular Psychiatry ամսագրում:

Հետազոտողներն ուսումնասիրել են այն մկների վարքագիծը, որոնք երկար ժամանակ ազատ օգտվել են ալկոհոլից, ապա ստիպված են եղել որոշ ժամանակ լիովին հրաժարվել դրանից: Չօգտագործելու շրջանից հետո որոշ կենդանիների մոտ առաջացել է ալկոհոլի հատկապես ուժեղ ցանկություն. նրանք շարունակել են խմել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ խմիչքը տհաճ է դարձել ավելացված խինինի պատճառով:

Ավելին, չօգտագործման շրջան անցած մկները հետագայում ավելի շատ թունդ ալկոհոլ են խմել, քան այն կենդանիները, որոնք նման ընդմիջում չեն անցել: Գիտնականները կարծում են, որ սա վկայում է ուղեղի հնարավոր փոփոխությունների մասին, որոնք տեղի են ունենում ալկոհոլ չօգտագործելու ընթացքում և կարող են մեծացնել կրկնության ցանկությունը: Հետազոտողները հատուկ ուշադրություն են դարձրել վերջնային շերտի միջուկին (BNST)՝ ուղեղի փոքր հատված, որը կապված է սթրեսի, տագնապայնության և ալկոհոլային կախվածության պարագայում՝ նշանակություն ունեցող այլ պայմաններին արձագանքի հետ:

Երբ մկներին, որոշ ժամանակ ալկոհոլ չօգտագործելուց հետո, վերադարձրել են սենյակ, որտեղ նախկինում ալկոհոլ է եղել, նրանք սկսել են փորձել խմել, նույնիսկ եթե խմիչքը միայն ջուր էր պարունակում։ Փորձերն ուղեկցվում էին BNST ակտիվության աճով։

Կենդանիների մոտ, որոնք ալկոհոլ չօգտագործելուց հետո պատրաստ էին խմել նույնիսկ շատ թունդ ալկոհոլ, այս հատվածում ակտիվությունը երկու անգամ ավելի բարձր է եղել, քան այն մկների մոտ, որոնք չէին ենթարկվել հարկադիր չօգտագործման ժամանակահատվածին։

Հատկապես կարևոր էր այն, որ BNST բարձր ակտիվություն նկատվեց դեռևս մինչ այն պահը, երբ կենդանիներին նորից ալկոհոլ տվեցին։ Սա ստիպեց գիտնականներին ենթադրել, որ ուղեղի այս հատվածում ակտիվությունը կարող է ապագայում օգտագործվել որպես ռեցիդիվի ռիսկի բարձրացման հավանական մարկեր։

Բայց առայժմ սրանք միայն կենդանիների վրա կատարված փորձերի արդյունքներն են։ Հայտնի չէ, թե արդյոք BNST-ն նույն դերը կխաղա մարդկանց պարագայում, և արդյոք դրա ակտիվությունը կարող է հուսալիորեն կանխատեսել ալկոհոլ օգտագործելու ռեցիդիվը։

Հետազոտողները հաջորդ քայլով պետք է որոշեն, թե որ BNST բջիջներն են պատասխանատու դիտարկվող արձագանքի համար և ինչն է առաջացնում ակտիվության աճ այս շրջանում։ Միևնույն ժամանակ, գիտնականների մեկ այլ խումբ ուսումնասիրում է BNST ակտիվությունն ալկոհոլի օգտագործման խանգարում ունեցող մարդկանց մոտ, ովքեր գտնվում են դրանից հրաժարվելու վաղ փուլում։

Եթե նման փոփոխություններ հայտնաբերվեն մարդկանց մոտ, գիտնականները կկարողանան ստուգել, ​​թե արդյոք այս ցուցանիշը հարմար է կլինիկական սքրինինգի և ռեցիդիվի բարձր ռիսկի ենթարկված մարդկանց վաղ հայտնաբերման համար։

Միևնույն ժամանակ, հեղինակներն ընդգծել են կարևոր նյուանս. արդյունքները չեն նշանակում, որ ալկոհոլից հրաժարվելը ինքնին վնասակար է կամ մեծացնում է կախվածության ռիսկը։ Խոսքն այն մասին է, որ ալկոհոլային կախվածության նկատմամբ արդեն խոցելի մարդկանց օրգանիզմը և ուղեղը կարող են որոշակի ձևով արձագանքել ալկոհոլ չօգտագործելու ժամանակահատվածին՝ մեծացնելով նորից ալկոհոլով տարվելու հավանականությունը։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում