Diabetologia. 1-ին տիպի շաքարախտը կարող է լինել ոչ թե մեկ հիվանդություն, այլ երկու

1-ին տիպի շաքարախտը կարող է իրականում չլինել մեկ հիվանդություն, այլ երկու գենետիկորեն և կենսաբանորեն տարբեր վիճակներ: Այս եզրակացությանն են հանգել ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի գիտնականները, որոնք անցկացրել են շաքարախտով հիվանդների առաջին գենոմային լայնածավալ վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով HLA գեների երկու տարբերակները՝ DR3 և DR4: Արդյունքները հրապարակվել են Diabetologia ամսագրում:

Հետազոտողները համեմատել են 1-ին տիպի շաքարախտով 9091 մարդկանց և 14157 առողջ մասնակիցների գենետիկական տվյալները: Վերլուծությունը բացահայտել է զգալի տարբերություններ HLA-DR3 և HLA-DR4 տարբերակներով հիվանդների միջև, ոչ միայն գենետիկ նախատրամադրվածության, այլև հիվանդության զարգացման հնարավոր մեխանիզմների առումով:

HLA-DR3 տարբերակի դեպքում գիտնականները հայտնաբերել են կապ այն գեների հետ, որոնք ազդում են մաստոցիտների՝ բորբոքման և օրգանիզմի օտար նյութերի նկատմամբ արձագանքի մեջ ներգրավված իմունային բջիջների ֆունկցիայի վրա:

«Ի տարբերություն HLA-DR4-ի, T բջիջները, որոնք ունակ են անմիջապես հարձակվել մարմնի բջիջների վրա, կարծես թե մեծ դեր են խաղում: Հենց այս աուտոիմունային գործընթացն է, որը հանգեցնում է ենթաստամոքսային գեղձի ինսուլին արտադրող բետա բջիջների ոչնչացմանը», - բացատրեցին գիտնականները։

Երկու գենետիկ տարբերակներն էլ մեծացնում են նույն ախտորոշումը զարգացնելու հավանականությունը, բայց հիվանդությունը կարող է առաջանալ տարբեր կենսաբանական մեխանիզմներով: Հետազոտողների կարծիքով, այս խմբերի միջև տարբերությունները այնքան ցայտուն են, որ դրանք կարող են համարվել հիվանդության առանձին ենթատեսակներ։

«Եթե հիվանդությունն իսկապես զարգանում է բազմաթիվ ուղիներով, մեկ դեղամիջոցը կամ կանխարգելման ռազմավարությունը կարող է տարբեր կերպ աշխատել տարբեր հիվանդների մոտ: Շաքարային դիաբետով մարդկանց մասնակցությամբ ապագա կլինիկական փորձարկումներում մենք կարող ենք քննարկել, թե արդյոք հիվանդներն ունեն HLA-DR3 կամ HLA-DR4 տարբերակներ», - բացատրեցին հետազոտողները։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում