Ամերիկացի հետազոտողները մշակել են մոտեցում, որը թույլ է տալիս արագ բացահայտել հակամարմինները, որոնք կարող են ընտրողաբար կապվել տաու եւ այլ սխալ սպիտակուցների հետ, որոնք կապված են Ալցհեյմերի հիվանդության հետ: Այս տեխնիկան կարագացնի Ալցհեյմերի հիվանդության եւ մեծ թվով այլ հիվանդությունների ախտորոշման եւ բուժման նոր մեթոդների մշակումը, գրել են գիտնականները Nature Chemical Biology գիտական ամսագրում հրապարակված հոդվածում։
«Այսպես կոչված կոնֆորմացիոն հակամարմինները կարեւոր դեր են խաղում մեծ թվով սպիտակուցների, այդ թվում՝ ամիլոիդների կառուցվածքային եւ ֆունկցիոնալ բնութագրերի ուսումնասիրությունում: Այժմ նման հակամարմինները ստեղծվում են «կուրորեն», փորձի եւ սխալների միջոցով, ինչի պատճառով մեզ հազվադեպ է հաջողվել հայտնաբերել մոլեկուլներ, որոնք միաժամանակ լավ կապվում են ուսումնասիրվող սպիտակուցների հետ, դա արել են միայն այդ մոլեկուլների հատուկ ձեւերի համար եւ չեն փոխազդել այլ պեպտիդների հետ»,- նշվել է հետազոտությունում։
Այս խնդիրը լուծելու համար ամերիկացի մոլեկուլային կենսաբանների խումբը՝ Միչիգանի պետական համալսարանի (Էն Արբոր) պրոֆեսոր Փիթեր Թեսիեի գլխավորությամբ, մշակել է հարթակ, որը թույլ է տալիս շատ արագ եւ արդյունավետորեն որոնել այս բոլոր հատկանիշներն ունեցող կոնֆորմացիոն հակամարմիններն արդեն պատրաստված եւ մասամբ ուսումնասիրված մարդկային հակամարմինների հավաքածուներում, ինչպես նաեւ դրանք արտադրող B-բջիջների հետ փորձերում:
Նման հակամարմիններ փնտրելու համար պրոֆեսոր Թեսիեն եւ նրա գործընկերները պարզել են, որ կարող են օգտագործվել քվանտային կետերը, որոնք պատված են բետա-ամիլոիդի, տաու-սպիտակուցի կամ ցանկացած այլ պաթոգեն սպիտակուցի կուտակումներով: Ցինկի սուլֆիդի եւ կադմիումի սելենիդի այս նանոմասնիկներն արտադրում են կարմիր լյումինեսցենտային փայլ՝ թույլ տալով նրանց օգտագործել եւ հետեւել, թե ինչպես են հակամարմինները փոխազդում թունավոր սպիտակուցային մանրաթելերի եւ այդ «գնդիկները» կազմող առանձին պեպտիդային օղակների հետ:
Օգտագործելով այս մոտեցումը՝ գիտնականները կարողացել են բացահայտել ATA1 հակամարմինը, որը գրեթե նույնքան ակտիվ էր կապվում տաու-սպիտակուցի պաթոգեն ձեւերին, որքան զագոտենեմաբը՝ Ալցհեյմերի հիվանդության փորձարարական մոնոկլոնալ դեղամիջոցը, բայց ավելի քիչ հաճախակիությամբ էր փոխազդում տաու-սպիտակուցի այլ տարբերակների հետ: Գիտնականները նաեւ նմանատիպ հակամարմիններ են ստացել ալֆա-սինուկլեինի՝ մեկ այլ պաթոգեն պեպտիդի կուտակումների համար:
Գիտնականները փորձարկել են այս հակամարմինների աշխատանքը մկների եւ Ալցհեյմերի հիվանդությունից մահացած պացիենտների ուղեղի վրա կատարված փորձերի ժամանակ: Նրանց կատարած չափումները ցույց են տվել, որ հակամարմինները հաջողությամբ ճանաչել են պաթոգեն սպիտակուցային կուտակումները եւ անտեսել նմանատիպ մոլեկուլները, ինչը հնարավորություն է տալիս օգտագործել այդ մոլեկուլները եւ դրանց ստեղծման մեթոդը՝ այս հիվանդության զարգացման մեխանիզմներն ուսումնասիրելու, դրա վաղ ախտորոշումը եւ նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների բուժման նոր մեթոդներ մշակելու համար։






