Դեպրեսիայի թաքնված մեխանիզմները. խանգարման բջջային կոդը «կոտրվել է»

ՄաքԳիլի համալսարանի և Դուգլասի ինստիտուտի գիտնականները բացահայտել են ուղեղի երկու հատուկ տեսակ, որոնք փոխվում են դեպրեսիայով տառապող մարդկանց մոտ։

Հետազոտությունը, որի արդյունքները հրապարակվել են Nature Genetics ամսագրում, ճանապարհ է բացում դեպրեսիայի բուժման նոր մեթոդների մշակման համար, որոնք ուղղված կլինեն որոշակի բջիջների վրա։ Այն նաև խորացնում է դեպրեսիայի մասին պատկերացումները։ Դեպրեսիան աշխարհում հաշմանդամության հիմնական պատճառն է, որից տառապում է ավելի քան 264 միլիոն մարդ։

«Մեզ առաջին անգամ հաջողվեց պարզել, թե ուղեղի բջիջների որ տեսակներն են ախտահարվում դեպրեսիայի ժամանակ՝ համադրելով գեների ակտիվությունը ԴՆԹ-ի կարգավորման մեխանիզմների հետ։ Սա մեզ շատ ավելի պարզ պատկերացում է տալիս, թե որտեղ են տեղի ունենում խափանումները և որ բջիջներն են ներգրավված», - նշել է հետազոտության ավագ հեղինակ, Դուգլասի ինստիտուտի կլինիցիստ-հետազոտող և դեպրեսիվ խանգարումների ու ինքնասպանության ուսումնասիրության կանադական ամբիոնի ղեկավար, պրոֆեսոր Գուստավո Թուրեչկին։

Գիտնականներն օգտագործել են Douglas-Bell Canada Brain Bank-ի հետմահու ուղեղի հյուսվածքներից, որը հոգեկան խանգարումներ ունեցող մարդկանց նմուշների աշխարհում եզակի հավաքածուներից է։ Կիրառելով առանձին բջիջների մակարդակով վերլուծության տեխնոլոգիաներ՝ նրանք ուսումնասիրել են հազարավոր ուղեղի բջիջների ՌՆԹ-ն և ԴՆԹ-ն՝ պարզելով, թե որ բջիջներն են այլ կերպ աշխատում դեպրեսիայի ժամանակ և ԴՆԹ-ի որ հաջորդականությունները կարող են բացատրել այդ տարբերությունները։ Հետազոտությանը մասնակցել են դեպրեսիա ունեցող 59 և առանց դեպրեսիայի 41 մարդկանց նմուշներ։

Արդյունքները ցույց տվեցին գեների փոփոխված ակտիվություն տրամադրության և սթրեսի արձագանքի հետ կապված գրգռիչ նեյրոնի մի տեսակում, ինչպես նաև միկրոգլիալ բջիջների ենթատեսակում, որը ներգրավված է բորբոքման կառավարման մեջ: Երկու բջիջներում էլ շատ գեներ աննորմալ են եղել դեպրեսիա ունեցող մարդկանց մոտ, ինչը ենթադրում է ուղեղի հիմնական համակարգերի հնարավոր խանգարումներ:

Դեպրեսիայով ախտահարված բջիջների հայտնաբերումը նոր պատկերացում է տալիս դրա կենսաբանական հիմքի մասին և հերքում հնացած այն պատկերացումները, թե դեպրեսիան միայն զգացմունքային վիճակ է։ «Դեպրեսիան արտացոլում է ուղեղում տեղի ունեցող իրական, չափելի փոփոխություններ», - ընդգծում է Թուրեչկին։