Կոլորադոյի համալսարանի Անշուտցի բժշկական կենտրոնի կողմից անցկացված նոր ուսումնասիրությունը պարզել է, որ կոֆեինը՝ աշխարհում ամենաշատ օգտագործվող հոգեակտիվ նյութը, կարող է վատթարացնել նվիրաբերված արյան որակը և նվազեցնել արյան փոխներարկման արդյունավետությունը, հատկապես այն հիվանդների մոտ, որոնց էրիթրոցիտների նյութափոխանակությունը տուժում է տարածված գենետիկ տարբերակից: «Մենք վաղուց հասկանում ենք կոֆեինի ազդեցությունը ուղեղի և կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա, բայց սա առաջին լայնածավալ ուսումնասիրությունն է, որը ցույց է տալիս դրա ազդեցությունը էրիթրոցիտների կենսաբանության վրա», - ասել է կենսաքիմիայի պրոֆեսոր և ուսումնասիրության ավագ հեղինակ Անջելո Դ'Ալեսանդրոն:
Նա հավելել է, որ առավոտյան մի բաժակ սուրճը կարող է մեծ տարբերություն ստեղծել արյան պահպանման և հիվանդներին փոխներարկելիս դրա արդյունավետության մեջ:
«Hematologica» ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը վերլուծել է ավելի քան 13,000 դոնորների արյան նմուշներ և պարզել, որ կոֆեինի ավելի բարձր մակարդակը կապված է էրիթրոցիտների հետ, որոնք ավելի հակված են վնասվել պահպանման ընթացքում և պակաս արդյունավետ են փոխներարկումից հետո:
Կլինիկական պայմաններում կոֆեինի բարձր պարունակությամբ արյան փոխներարկումները հիվանդների մոտ հանգեցրել են հեմոգլոբինի մակարդակի ավելի փոքր աճի և էրիթրոցիտների ավելի մեծ ոչնչացման (հեմոլիզ): Ամենամեծ բացասական ազդեցությունները նկատվել են դոնորների և ստացողների մոտ, ովքեր ունեին ADORA2b գենի ընդհանուր տարբերակներ, որը կարգավորում է կարմիր արյան բջիջների գործունեությունը թթվածնի ցածր մակարդակի պայմաններում։
Ուսումնասիրությունը բացում է ճանապարհը դեպի փոխներարկման ավելի անհատական մոտեցում, որը հաշվի է առնում ոչ միայն արյան խումբը, այլև կենսակերպը և գենետիկական բնութագրերը, որոնք ազդում են կարմիր արյան բջիջների որակի վրա։ Քանի որ կոֆեինը արագորեն դուրս է գալիս օրգանիզմից, նվիրատվությունից առաջ սննդակարգի ժամանակավոր փոփոխությունները կարող են նվազեցնել դրա բացասական ազդեցությունը, որն արդեն հաշվի է առնվում մի շարք եվրոպական երկրներում։
Մյուս կողմից, Միացյալ Նահանգներում և Իտալիայում նվիրատվությունից առաջ կոֆեինի օգտագործումը սահմանափակված չէ, քանի որ չափավոր օգտագործումը կարող է բարձրացնել արյան ճնշումը և բարելավել երակային մուտքը, չնայած կա ջրազրկման և արյան հոսքի նվազման ռիսկ։
Ուսումնասիրությունը նաև բացատրում է կոֆեինի հայտնի ազդեցությունը մարզական կատարողականի վրա. այն մեծացնում է կարմիր արյան բջիջների օքսիդատիվ սթրեսը երկու մեխանիզմով՝ ADORA2B ընկալիչը արգելափակելով և G6PD ֆերմենտը արգելակելով, որը պենտոզա ֆոսֆատի հակաօքսիդանտային ուղու հիմնական ֆերմենտ է։
Այս վերահսկվող սթրեսը կարող է խթանել օրգանիզմի հարմարվողականությունները՝ բարելավելով դիմացկունությունը և վարժությունների նկատմամբ ֆիզիոլոգիական արձագանքները։






