Արևելյան Անգլիայի համալսարանի և Oxford Biodynamics-ի գիտնականները մշակել են բարձր ճշգրտության արյան թեստ՝ քրոնիկ հոգնածության համախտանիշի (հայտնի է նաև որպես միալգիկ էնցեֆալոմիելիտ կամ ME/CFS) ախտորոշման համար։

Աշխատանքը կատարվել է London School of Hygiene & Tropical Medicine-ի և NHS Trust-ի հետ համագործակցությամբ և հրապարակվել է Journal of Translational Medicine ամսագրում։

Այս հիվանդությունը կարող է ծայրահեղ հյուծիչ լինել՝ ազդելով ամբողջ աշխարհում միլիոնավոր մարդկանց վրա, սակայն երկար ժամանակ չի ունեցել հուսալի ախտորոշիչ գործիքներ։ 96% ճշգրտությամբ նոր թեստը հույս է տալիս նրանց, ովքեր ապրում են այս հիվանդությամբ, հաճախ մնալով չհասկացված կամ սխալ ախտորոշված վիճակում։ Գիտնականները հույս ունեն, որ նմանատիպ մոտեցումը կօգնի ստեղծել թեստ նաև «երկար կորոնավիրուսի» (long COVID) ախտորոշման համար։

Գլխավոր հետազոտող, Արևելյան Անգլիայի համալսարանի Նորվիչի բժշկական դպրոցի պրոֆեսոր Դմիտրի Պրժեշչեցկին նշել է, որ Միալգիկ էնցեֆալոմիելիտը/Քրոնիկ հոգնածության համախտանիշը (ME/CFS) ծանր և հաճախ հաշմանդամություն առաջացնող հիվանդություն է, որն ուղեկցվում է ծայրահեղ հոգնածությամբ, որը հանգստով չի վերանում։ Նա հավելել է, որ առանց հավաստի թեստերի, շատ պացիենտներ տարիներ շարունակ մնում են առանց ախտորոշման կամ ստանում են սխալ եզրակացություններ։ Նոր թեստը կօգնի ավելի շուտ հաստատել ախտորոշումը և կապահովի հիվանդության ավելի արդյունավետ կառավարում։

Հետազոտողները կիրառել են Oxford BioDynamics-ի EpiSwitch տեխնոլոգիան, որը թույլ է տալիս վերլուծել, թե ինչպես է ԴՆԹ-ն «ծալվում» արյան բջիջների ներսում՝ ոչ միայն գեների հաջորդականությունը, այլև եռաչափ կառուցվածքը։ Նրանք ուսումնասիրել են ծանր ME/CFS ունեցող 47 պացիենտի և 61 առողջ վերահսկիչ անձանց արյան նմուշները։ Այս մեթոդով հնարավոր է եղել բացահայտել ԴՆԹ-ի «ծալման» բնորոշ օրինաչափություն, որը կայուն կերպով հանդիպում էր հիվանդների մոտ, բայց բացակայում էր առողջների մոտ։ Բացի այդ, հայտնաբերվել է կապ իմունային համակարգի և բորբոքային ուղիների հետ, ինչը կարող է ուղղություն տալ ապագա բուժումների համար։

Թեստը ցուցադրեց 92% զգայունություն (այսինքն՝ հիվանդներին ճանաչելու կարողություն) և 98% առանձնահատկություն (այսինքն՝ առողջներին տարբերելու կարողություն)։ Գիտնականները պնդում են, որ արյան այս պարզ թեստը կարող է դառնալ կարևոր գործիք կլինիկայում՝ փոխելով ME/CFS ունեցող հիվանդների ախտորոշմանը և խնամքին մոտեցումը։