նախընտրելի դարձնել
Մերիլենդի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի գիտնականներն ապացուցել են, որ սմարթֆոնի միջոցով ախտանիշների իրական ժամանակում գնահատումը թույլ է տալիս շատ ավելի ճշգրիտ բացահայտել քնաբեր դեղամիջոցների ազդեցությունը, քան սովորական հարցաշարերը։ Աշխատությունը հրապարակվել է JAMA Network Open ամսագրում։
Մոտավորապես ինը մեծահասակից մեկը տառապում է քրոնիկ անքնությամբ և դրա ցերեկային հետևանքներով՝ քնկոտությամբ, հոգնածությամբ, կենտրոնացման անկմամբ և դյուրագրգռությամբ։ Եթե խանգարումը չի բուժվում, մեծանում է դիաբետի և սիրտ-անոթային հիվանդությունների ռիսկը։ Ընդ որում, թերապիայի գլխավոր խնդիրներից մեկն այն է, որ պետք է հասկանալ, թե որքանով է կոնկրետ բուժումն իրականում օգնում պացիենտին առօրյա կյանքում։
Պատահականացված կլինիկական հետազոտությանը մասնակցել է քրոնիկ անքնություն ունեցող 60-ից 85 տարեկան 40 մարդ։ 16 գիշերների ընթացքում նրանք ստացել են կամ սուվորեքսանտ քնաբեր դեղամիջոցը, կամ պլացեբո։ Բոլոր մասնակիցները օրական չորս անգամ սմարթֆոնի հավելվածում արձանագրել են իրենց ինքնազգացողությունը՝ հոգնածության մակարդակը, մտքի պարզությունը և տրամադրությունը։ Բացի այդ, բուժումից առաջ և հետո նրանք լրացրել են ստանդարտ հարցաթերթիկներ քնի որակի և ցերեկային ախտանիշների մասին։
Արդյունքները ցույց են տվել մոտեցումների միջև առկա տարբերությունը։ Ավանդական հարցաշարերը բացահայտել են անքնության ծանրության ընդհանուր բարելավում, սակայն չեն կարողացել արձանագրել խմբերի միջև ցերեկային ախտանիշների տարբերությունները։ Միևնույն ժամանակ, սմարթֆոնային մեթոդը, որը հայտնի է որպես էկոլոգիական ակնթարթային գնահատում (EMA), թույլ է տվել տեսնել ավելի նուրբ պատկեր։
Այսպիսով, սուվորեքսանտ ընդունած մասնակիցների մոտ առավոտյան նկատվել է ավելի մեծ հոգնածություն և մտքի պարզության պակաս, սակայն օրվա երկրորդ կեսին և երեկոյան հոգնածությունը նվազել է, իսկ ճանաչողական ցուցանիշները՝ հավասարվել։ Դեղամիջոցի խմբում տրամադրությունն օրվա ընթացքում փոքր-ինչ ավելի վատ է եղել՝ պլացեբոյի համեմատ, սակայն տարբերությունները չեն հասել վիճակագրական նշանակալիության։ Ընդ որում, հավելվածը բավականին հարմար է եղել, մասնակիցները լրացրել են բոլոր հարցումների 93,3%-ը, ինչը վկայում է բարձր ներգրավվածության և մեթոդի գործնական կիրառելիության մասին։
Հեղինակներն ընդգծել են, որ սա քնի խանգարումների առաջին ռանդոմիզացված կլինիկական հետազոտությունն է, որտեղ EMA-ն (Էկոլոգիական ակնթարթային գնահատումը) օգտագործվել է որպես թերապիայի արդյունավետության գնահատման հիմնական գործիք։ Նրանց կարծիքով՝ սմարթֆոնային հավելվածների, կրելի սարքերի և դասական մեթոդների համադրումը կարող է փոխել անքնության և քնի այլ խանգարումների բուժման մոտեցումը՝ ապնոէից մինչև չափազանց ցերեկային քնկոտություն։
