նախընտրելի դարձնել
Եվրոպական խոշոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ առողջապահության և սոցիալական ոլորտի հազարավոր աշխատակիցներ կանոնավոր կերպով ենթարկվում են այնպիսի գործոնների ազդեցությանը, որոնք կապված են քաղցկեղի առաջացման բարձր ռիսկի հետ, թեև այս մասնագիտական ռիսկերը հաճախ թերագնահատված են մնում։
Աշխատությունը հրապարակվել է European Journal of Public Health ամսագրում և հիմնված է Workers’ Exposure Survey (WES) հետազոտության տվյալների վրա, որը քաղցկեղածին գործոնների մասնագիտական ազդեցության գնահատման եվրոպական ամենախոշոր նախագիծն է։
Գիտնականները վերլուծել են եվրոպական վեց երկրների ավելի քան 24 հազար աշխատակիցների տվյալները, որոնք ներկայացնում են շուրջ 98,5 միլիոն աշխատողների շահերը։ Հետազոտությունն ընդգրկել է քաղցկեղի առաջացման հայտնի 24 ռիսկի գործոններ, այդ թվում՝ քիմիական նյութեր, ֆիզիկական ազդեցություններ և աշխատանքային գործընթացում առաջացող նյութեր։
Արդյունքների համաձայն՝ հարցված բոլոր աշխատակիցների գրեթե կեսը նախորդ աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում հավանաբար ենթարկվել է առնվազն մեկ քաղցկեղածին գործոնի ազդեցության։ Իսկ առողջապահության և սոցիալական օգնության ոլորտի աշխատակիցների շրջանում նման ռիսկ է հայտնաբերվել աշխատողների գրեթե 30%-ի մոտ։
Ամենատարածված ռիսկային գործոններն էին.
-
իոնացնող ճառագայթում (7.4%)
-
դիզելային շարժիչի արտանետվող գազեր (6.2%)
-
արեգակնային ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում (6.1%)
Ամենաինտենսիվ ազդեցությունը կապված է եղել ֆորմալդեհիդի և էթիլենի օքսիդի հետ. նյութեր, որոնք օգտագործվում են առանձին բժշկական և ստերիլիզացման գործընթացներում:
Ռիսկի աղբյուր են դարձել ամենօրյա աշխատանքային պարտականությունները, այդ թվում՝ ռենտգենյան սարքավորումների հետ աշխատանքը, գործիքների ստերիլիզացումը, լաբորատոր հետազոտությունները, տրանսպորտային միջոցների սպասարկումը և բացօթյա գործունեությունը:
Թեև շատ աշխատակիցներ օգտագործել են պաշտպանիչ միջոցներ (ճառագայթային էկրաններ, օդափոխության համակարգեր և հատուկ հագուստ), հետազոտությունը կանխարգելման մի շարք բացթողումներ է վեր հանել: Սա հատկապես վերաբերում է արևի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից և որոշ քիմիական նյութերից պաշտպանությանը: Օրինակ՝ արևապաշտպան քսուքներն ու պաշտպանիչ ակնոցները կիրառվել են ավելի հազվադեպ, քան ակնկալվում էր:
Հեղինակներն ընդգծում են, որ առողջապահության և սոցիալական ոլորտում մասնագիտական քաղցկեղածին ռիսկերը հաճախ թերագնահատվում են՝ չնայած դրանց լայն տարածվածությանը:
Հետազոտողների կարծիքով՝ աշխատողների անվտանգության մակարդակը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ են մշտական մոնիթորինգ, թիրախային կանխարգելիչ ծրագրեր և քաղցկեղի առաջացման մասնագիտական ռիսկերի վերաբերյալ իրազեկվածության բարելավում:
Գիտնականները նաև նշում են հետազոտության սահմանափակումները: Գնահատումը հիմնված է եղել ընդամենը մեկ շաբաթվա աշխատանքային պարտականությունների, այլ ոչ թե աշխատակիցների երկարամյա մասնագիտական պատմության վրա: Բացի այդ, հետազոտությունն ընդգրկել է եվրոպական միայն վեց երկիր և հաշվի չի առել որոշ պոտենցիալ վտանգավոր քաղցկեղածին գործոններ, այդ թվում՝ առանձին դեղամիջոցներ ու հակաուռուցքային դեղեր:
Այդուհանդերձ, այս աշխատանքը ներկայումս ամենաամբողջական պատկերացումներից մեկն է տալիս Եվրոպայի առողջապահության ոլորտի աշխատողների վրա քաղցկեղածին գործոնների ազդեցության մասին և կարող է հիմք դառնալ կանխարգելման նոր միջոցառումների մշակման համար:
