ՁԻԱՀ-ի համաճարակը կարող է ավարտվել մինչև 2030 թվականը, եթե համաշխարհային առաջնորդները ճիշտ որոշումներ կայացնեն «հենց հիմա». UNAIDS

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համար երկրներին անբավարար ֆինանսավորումը սպառնում է մինչև 2030 թվականը համաճարակը դադարեցնելու նպատակին: Այս մասին ասված է Ժնևում հրապարակված ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի ՄԱԿ-ի համատեղ ծրագրի (UNAIDS) զեկույցում։

Նշվում է, որ 2023 թվականին աշխարհում գրանցվել է վարակման 1,3 մլն նոր դեպք և 630 հազար մահ։

«Այս տարի համաշխարհային առաջնորդների որոշումներն ու քաղաքական ընտրությունները կորոշեն միլիոնավոր մարդկանց կյանքերի ճակատագիրը և ամենամահաբեր համաճարակը հաղթահարելու կարողությունը», - ասվում է UNAIDS-ում:

Երկրները խոստացել են մինչև 2025 թվականը նվազեցնել նոր վարակների թիվը մինչև 370 հազարից ցածր, սակայն 2023 թվականին այդ թիվը կազմել է 1,3 միլիոն։

Միաժամանակ, ՁԻԱՀ-ից մահացությունը 2010 թվականից նվազել է կիսով չափ՝ 2023 թվականին 1,3 միլիոնից հասնելով 630 հազար դեպքի։ Սակայն դա բավարար չէ 2025 թվականին 250 հազար դեպքի թիրախին հասնելու համար։

Զեկույցն ընդգծում է, որ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ ուղղված ջանքերի ֆինանսավորումը նվազում է ամբողջ աշխարհում՝ սահմանափակելով առաջընթացը և նույնիսկ պատճառելով որոշ տարածաշրջաններում համաճարակների աճ:

2023 թվականին այդ նպատակների համար հատկացվել է 19,8 միլիարդ դոլար, ինչը 5 տոկոսով պակաս է 2022 թվականի ցուցանիշից։

Ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրներում պարտքային ճգնաժամը սրում է իրավիճակը՝ չորրորդ տարին անընդմեջ նվազեցնելով ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի ֆինանսավորումը։

ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով ապրող 39,9 միլիոն մարդկանցից 9,3 միլիոնը (գրեթե մեկ քառորդը) չի ստանում անհրաժեշտ բուժում։

«Համաշխարհային առաջնորդները պարտավորվել են վերջ տալ ՁԻԱՀ-ի համաճարակին՝ որպես հանրային առողջության սպառնալիքի մինչև 2030 թվականը, և նրանք կարող են պահել իրենց խոստումը միայն, եթե ապահովեն անհրաժեշտ ռեսուրսները և պաշտպանեն բոլորի իրավունքները», - ասաց ՄԱՁԻԱՀ-ի գործադիր տնօրեն Վինի Բյանյիման:

Բավարար և կայուն ֆինանսավորման դեպքում ՄԻԱՎ-ով ապրող և ցմահ բուժում պահանջող մարդկանց թիվը մինչև 2050 թվականը կկազմի մոտ 29 միլիոն: Հակառակ դեպքում, այս թիվը կարող է հասնել 46 միլիոնի՝ 2023 թվականի 39,9 միլիոնի դիմաց, ընդգծում են զեկույցի հեղինակները:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում