Գիտնականները սինթեզել են քիչ թունավոր նոր ցավազրկող նյութեր

Հակավիրուսային դեղամիջոցների չվերահսկվող եւ հաճախակի կիրառումը հանգեցնում է դրանց հանդեպ կայունություն ունեցող մանրէների եւ վիրուսների զարգացման։ Ուստի բժշկական քիմիայի եւ դեղագործության ոլորտում մշտապես հետազոտվում են մոտեցումները նոր միացություններ ստանալու համար, որոնք հեռանկարային են ավելի արդյունավետ դեղեր ստանալու համար, որոնք կողմնակի ազդեցությունների նվազագույն քանակ կունենան։

Պերմի պոլիտեխնիկական համալսարանի գիտնականները սինթեզել են օրգանական միացությունների նոր դաս, որոնք ունեն արտահայտված ցավազրկող ազդեցություն եւ նվազագույն չափով են թունավոր, գրել է «Научная Россия»-ն։ Այդ նյութերը կարող են դառնալ ապագայի անվտանգ անալգետիկների ստեղծման հիմք։

Արդյունքների մասին հոդվածը հրապարակվել է 2025թ. «Российский химический журнал»-ում։

Նոր միացությունների սինթեզի հետազոտությունները, որոնք կարող են օգտագործվել որպես դեղամիջոց, կարեւոր ոլորտ են ժամանակակից օրգանական քիմիայի զարգացման մեջ, քանի որ ճանապարհ են բացում քիչ անցանկալի կողմնակի ազդեցություններ ունեցող դեղերի համար:

Այսօր ժամանակակից դեղագործության լուրջ մարտահրավերներից մեկը դեղերի ունիվերսալ բազայի ընտրությունն է: Այս առումով առավել մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում 3-imino(hydrazono)furan-2(3H)-one-ի ածանցյալները՝ պայմանավորված դրանց պատրաստման հեշտությամբ, ինչպես նաեւ բարձր քիմիական ակտիվությամբ: Դրանք ունեն նաեւ կենսաբանական ազդեցությունների լայն շրջանակ՝ անալգետիկ, հակաբորբոքային, հակամանրէային, հակաքաղցկեղային:

Այդ նյութերի հիման վրա ռուսաստանցի գիտնականները սինթեզել են միացությունների նոր դաս՝ N-ալկիլ-4-արիլ-2-արոիլհիդրազինիլիդեն-4-օկսոբուտանիամիդներ, որոնք կարող են հիմք դառնալ հեռանկարային դեղերի ստեղծման համար։ Սինթեզի ընթացքում ստացվել են մի քանի ածանցյալներ անգույն լուծվող բյուրեղների տեսքով։

Քիմիկոսները սպիտակ մկների օգնությամբ փորձարկել են ցավազրկող ազդեցությունը: Ստացված միացությունները կիրառվել են 50 մգ/կգ դոզաներով: 30 րոպե հետո դրանք դրել են մինչեւ 53,5°C տաքացրած ափսեի վրա եւ չափել են մինչեւ ցավին արձագանքելու ժամանակը (փախչելու փորձ կամ թաթերի լիզում)։ Արդյունքները համեմատվել են կենդանիների հսկիչ խմբի (առանց միջոցը ներարկելու) հետ։

– Վերահսկիչ խմբի համեմատ, սինթեզված միացությունները կրկնապատկվում են մինչեւ ցավային ռեակցիայի սկիզբը: Եվ սուր թունավորության համար նյութերի փորձարկումը թույլ է տվել դրանք դասակարգել որպես IV դաս՝ «գործնականում ոչ թունավոր դեղամիջոցներ»: Նույնիսկ բարձր չափաբաժիններով (1 500 մգ/կգ) դրանք կենդանիների մահ չեն առաջացրել։ Արտադրանքը ցույց է տալիս ընդգծված անալգետիկ ակտիվություն ցածր թունավորության հետ համատեղ, ինչն ընդգծում է միացությունների այս դասի հետագա հետազոտությունների հեռանկարները, նշել է Պերմի պոլիտեխի «Քիմիական տեխնոլոգիաներ» ամբիոնի դոցենտ, քիմիական գիտությունների թեկնածու Եկատերինա Դենիսլամովան:

Գիտնականների սինթեզած միացությունները բազմախոստում նյութեր են նոր ցավազրկող դեղամիջոցների ստեղծման համար, որոնք ամենաքիչ կողմնակի ազդեցությունները կունենան։ Արտադրանը համադրում է սինթեզի պարզությունը, բարձր քիմիական ակտիվությունը եւ անվտանգությունը, ինչը հետազոտության նոր ուղիներ է բացում ռուս դեղագործների համար։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում