Գիտնականների նոր հետազոտությունը կարող է քաղցկեղի թիրախային բուժման հիմք դառնալ

Պատկերացրեք մի դեղամիջոց, որը կանխում է քաղցկեղի աճը՝ առանց կողմնակի ազդեցությունների կամ ռիսկերի: Այդ ապագան կարող է մի փոքր ավելի մոտ լինել՝ շնորհիվ գիտնական Ռաջ Կումարի՝ Տուրո դեղագործական քոլեջի դեղագործական և կենսաբժշկական գիտությունների ամբիոնի վարիչի վերջերս անցկացված ուսումնասիրության: Արդյունքները հրապարակվել են Nature Communications ամսագրում:
Նրա լաբորատորիան ուսումնասիրում է ստերոիդային հորմոնների ընկալիչները (SHR), որոնք քաղցկեղի բուժման ամենակարևոր սպիտակուցներից մեկն են: Ստերոիդային հորմոնները, ինչպիսիք են էստրոգենը և տեստոստերոնը, թիրախավորվում են, քանի որ քաղցկեղի բջիջները ունեն SHR-ների նորմայից բարձր մակարդակ, ինչը կարող է նպաստել կրծքագեղձի, շագանակագեղձի և ձվարանների քաղցկեղի առաջացմանը:

Բայց քանի որ այս հակահորմոնալ դեղամիջոցները կապվում են նաև մարմնի այլ բջիջների (օրինակ՝ արգանդի և ոսկորի) SHR-ների հետ, դրանք հաճախ ունենում են կողմնակի ազդեցություններ և ռիսկեր:

«Դուք փորձում եք բուժել կրծքագեղձի քաղցկեղը, բայց մեծացնում եք էստրոգենի ազդեցությունը արգանդի հյուսվածքի վրա, ինչը կարող է հանգեցնել արգանդի քաղցկեղի: Էնդոկրին քաղցկեղի SHR-ի վրա հիմնված թերապիաների «սուրբ գավաթը» SHR-ները սահմանափակելն է որոշակի օրգանների և գեների թիրախներով: Դա անելու համար մենք պետք է ավելի լավ հասկանանք SHR-ների կառուցվածքը և թե ինչպես են դրանք փոխազդում այլ սպիտակուցների հետ», - բացատրեց Կումարը:

Կումարի ուսումնասիրությունը տալիս է այս ստերոիդային հորմոնային ընկալիչների համալիրի առաջին մանրամասն պատկերը։

«Երբ մենք հասկանանք SHR-ների ամբողջ կառուցվածքը և թե ինչպես են դրանց հետ կապված սպիտակուցները կազմում համալիր, մենք կկարողանանք մշակել դեղամիջոց, որը կարող է հատուկ ուղղված լինել որոշակի հյուսվածքների», - նշեց նա։

Ստերոիդային հորմոնային ընկալիչների համալիրի տարբերությունները բացատրում են, թե ինչու են հորմոնները՝ և պոտենցիալ դեղամիջոցները, տարբեր կերպ ազդում տարբեր բջիջների տեսակների և հյուսվածքների վրա։ Այս կառուցվածքների սահմանափակ ըմբռնումը խոչընդոտում է ավելի արդյունավետ թիրախային դեղամիջոցների մշակմանը՝ նվազագույն կամ առանց կողմնակի ազդեցությունների։ Կումարի թիմը նույնականացրել է այս կառուցվածքների տարբերությունները՝ օգտագործելով նոր պրոտեոմիկայի տեխնոլոգիա։

«Այս հետազոտությունը մեծապես կբարելավի մեր կարողությունը կանխատեսելիորեն խաթարելու ստերոիդային հորմոնային ընկալիչների ազդանշանային ուղին և, հավանաբար, կհանգեցնի ավելի արդյունավետ դեղամիջոցների մշակմանը՝ էնդոկրին քաղցկեղը բուժելու համար՝ նվազագույն կամ առանց անցանկալի լուրջ կողմնակի ազդեցությունների», - ասաց նա։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում