Վարակներին է բաժին հասնում աշխարհում յուրաքանչյուր ութերորդ ուռուցքաբանական ախտորոշումը. The Lancet Oncology

Ընդամենը հինգ վարակահարույց է պատասխանատու վարակներին առնչվող քաղցկեղի գրեթե բոլոր դեպքերի համար. դրանք տարեկան ավելի քան 2 միլիոն նոր ուռուցքաբանական ախտորոշումներ են կամ աշխարհում քաղցկեղի մոտավորապես յուրաքանչյուր ութերորդ դեպքը: Աշխատությունը հրապարակվել է The Lancet Oncology բժշկագիտական հանդեսում:

Ուռուցքաբան-համաճարակաբան Հարիետ Ռեմգեի գլխավորած հետազոտողների գնահատմամբ՝ 2024 թվականին վարակների հետ է կապված եղել քաղցկեղի մոտ 2,3 միլիոն նոր դեպք (բոլոր դեպքերի 12%-ը): Ամենաշատն ապահովում են երկու հարուցիչներ. ստամոքսի քաղցկեղ առաջացնող Helicobacter pylori բակտերիան՝ մոտ 760 հազար դեպք (բոլոր քաղցկեղների 4%-ը), և մարդու պապիլոմավիրուսը (ՄՊՎ)՝ մոտ 750 հազար (նույնպես 4%): Դրանց հաջորդում են B հեպատիտի վրուսը (դեպքերի մոտ 2%-ը), Էպշտեйн-Բարրի վիրուսը (մոտ 1%) և C հեպատիտի վիրուսը (1%-ից պակաս):

Առանցքային միտքն այն է, որ այդ քաղցկեղներից շատերը կանխարգելելի են: Մարդու պապիլոմավիրուսի և B հեպատիտի դեմ գոյություն ունեն պատվաստանյութեր, H. pylori վարակը կարելի է հայտնաբերել և բուժել հակաբիոտիկներով, իսկ C հեպատիտն այսօր բուժելի է հակավիրուսային դեղամիջոցներով: Այսինքն՝ այդ երկու միլիոնից ավելի դեպքերի զգալի մասը ըստ էության, հնարավոր է կանխել:

Խնդիրը հատկապես սուր է աղքատ երկրներում. Վարակներին առնչվող քաղցկեղների շուրջ երեք քառորդը բաժին է ընկնում ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրներին, իսկ միայն Արևելյան Ասիային՝ համաշխարհային արդյունքի 42%-ը: Այնտեղ, որպես կանոն, ավելի վատ է պատվաստումների, սքրինինգի և բուժման հասանելիությունը: Հեղինակները շեշտում են. պատվաստումների, սքրինինգի և վարակների թերապիայի ընդլայնումը քաղցկեղի գլոբալ բեռը նվազեցնելու ամենաիրատեսական միջոցներից մեկն է, հատկապես այնտեղ, որտեղ այն առավել ծանր է:

Վարակների և քաղցկեղի կապը վաղուց է հայտնի, սակայն դրա մասշտաբները հաճախ թերագնահատվում են. մարդիկ սովոր են քաղցկեղը համարել գեների և ապրելակերպի հիվանդություն՝ մոռանալով մանրէների և վիրուսների մասին: Մինչդեռ հենց վարակային բնույթն է ուռուցքաբանական հիվանդությունների մի մասը դարձնում եզակի կերպով կանխարգելելի: Աղջիկների և տղաների զանգվածային պատվաստումը Մարդու պապիլոմավիրուսի դեմ, մանկական տարիքում B հեպատիտի դեմ պատվաստումները, ինչպես նաև H. pylori-ի և C հեպատիտի հայտնաբերման ծրագրերը կարող են հեռանկարում միլիոնավոր կյանքեր փրկել:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում