✕

Ոչ միայն դեղորայք նշանակել, այլև օգնել փոխելու կյանքը. Հայաստանում զարգանում է կենսակերպի բժշկությունը

13 հոկտեմբերի, 2026  15:59

Ինչո՞ւ բավարար չէ պարզապես դեղահաբեր նշանակելը: Ինչպե՞ս կարող եք օգնել մարդուն թողնել ծխելը: Ինչո՞ւ կարող է «բուժիչ» ալկոհոլը վտանգավոր լինել: Ի՞նչ դեր են խաղում սովորությունները քրոնիկ հիվանդությունների զարգացման գործում: Այս և շատ այլ հարցեր քննարկվեցին հոկտեմբերի 10-ին Երևանում կայացած Կենսակերպի բժշկության հայկական ասոցիացիայի հանդիպման ժամանակ: Բժիշկները իրենց գործընկերներին ներկայացրին գիտական ​​տվյալներ սննդակարգի և կենսակերպի, ինչպես նաև քրոնիկ հիվանդությունների միջև եղած կապի վերաբերյալ և ներկայացրին գործնական ուղեցույց, որը նախատեսված է մասնագետներին օգնելու իրականացնել ապացույցների վրա հիմնված առաջարկություններ հիվանդների հետ իրենց աշխատանքում:

Կենսակերպի բժշկության հիմնական գաղափարը, ինչպես NEWS.am Medicine-ին տված հարցազրույցում բացատրել է Ասոցիացիայի համահիմնադիր մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյանը, ավանդական բուժումը առօրյա սովորությունների փոփոխություններին հակադրելը չէ, այլ դրանք ինտեգրելը: Այո, դեղորայքը անհրաժեշտ է բազմաթիվ քրոնիկ հիվանդությունների բուժման և կառավարման համար, բայց արդյունքները հաճախ կախված են մարդու սննդակարգից, ֆիզիկական ակտիվությունից, ծխելուց, ալկոհոլի օգտագործումից և սթրեսի կառավարումից: Հիվանդներին բացատրելը, թե ինչ կենսակերպի փոփոխություններ պետք է կատարել, ինչպես պետք է դրանք կատարել և, ամենակարևորը՝ ինչու, լավ բժշկի պարտականություններից մեկն է։

«Կենսակերպի բժշկության հայկական ասոցիացիան» միավորում է մասնագետների, որոնք ցանկանում են այս մոտեցումը դարձնել առօրյա բժշկական պրակտիկայի մաս։ Իր ներկայացուցիչների խոսքով՝ նախաձեռնության նկատմամբ հետաքրքրությունը մեծանում է. մինչդեռ առաջին հանդիպմանը մասնակցել է մոտ 50 մարդ, երկրորդին՝ մոտ 150։

Գործնական ուղեցույց բժիշկների և հիվանդների համար

Կենսակերպի բժշկության հայկական ասոցիացիայի նախագահ և վիրաբույժ ուռուցքաբան Գևորգ Ասիլբեկյանը միջոցառման ժամանակ ներկայացրել է կենսակերպի բժշկության գործնական ուղեցույց։

Գրքույկը պարունակում է գիտականորեն ապացուցված տեղեկատվություն տարբեր կենսակերպի գործոնների կարևորության մասին և գործնական առաջարկություններ, որոնք բժիշկները կարող են օգտագործել հիվանդների հետ աշխատելիս: Ուղեցույցը նախատեսված է ոչ միայն բժշկական մասնագետների, այլև իրենց առողջությունը պահպանելով հետաքրքրված անհատների համար:

«Միակ մարդը, ով կարող է իր կյանքում ինչ-որ բան փոխել՝ անկախ բժիշկների խորհուրդներից, հենց ինքն է», - բացատրում է նա NEWS.am Medicine-ի հետ հարցազրույցում:

Բժիշկը կարող է բացատրել ռիսկերը, նշանակել բուժում և խորհուրդներ տալ, բայց նա չի կարող փոխել հիվանդի ամենօրյա սովորությունները: Հետևաբար, ուղեցույցի նպատակը ոչ միայն մասնագետներին խորհրդատվության գործիքներ տրամադրելն է, այլև ընթերցողներին հուսալի հիմք տրամադրելը՝ իրենց սեփական առողջությունը հասկանալու համար:

Գաստրոէնտերոլոգ Երվանդ Մանուկյանը միջոցառման ժամանակ իր ելույթը նվիրեց նյութափոխանակության խանգարումներին և դրանց կապին քրոնիկ հիվանդությունների հետ։

Նրա խոսքով՝ վերջին տասնամյակների ընթացքում հիվանդությունների պրոֆիլը փոխվել է. եթե նախկինում վարակիչ հիվանդությունները զգալի դեր էին խաղում ամբողջ աշխարհում, ապա այսօր քրոնիկ ոչ վարակիչ հիվանդությունները, այդ թվում՝ նյութափոխանակության խանգարումների հետ կապվածները, զգալի բեռ են հանրային առողջության համար։ Այս խումբը ներառում է սրտանոթային հիվանդությունները, շաքարախտը, ճարպակալումը և հիպերտոնիան։

Մանուկյանը շեշտում է, որ կենսակերպը կարևոր է ոչ միայն քաշի համար: Քրոնիկ հիվանդությունների ռիսկի վրա ազդում են սննդակարգը, ֆիզիկական ակտիվությունը, արյան ճնշման վերահսկողությունը և ոչ առողջ սովորությունները: Ոչ բոլոր գործոնները կարող են փոխվել ինքնուրույն. օրինակ՝ տարիքը և գենետիկ նախատրամադրվածությունը անվերահսկելի են: Սակայն շատ այլ ռիսկեր կարող են մեղմվել, այդպիսով նվազեցնելով մի շարք հիվանդությունների զարգացման ռիսկը և դրանցից մահանալու ռիսկը:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում