Գիտնականները պարզել են, որ պոլիէթիլենային միկրոպլաստիկները կարող են նպաստել լյարդի ճարպային հիվանդության առաջացմանը և վատթարացնել այն, երբ համակցվում են անառողջ սննդի հետ։ Հետազոտությունն անցկացվել է Տեխասի A&M համալսարանի անասնաբուժական բժշկության և կենսաբժշկական գիտությունների քոլեջի հետազոտողների կողմից՝ Օքլահոմայի համալսարանի գործընկերների հետ միասին։ Աշխատանքը հրապարակվել է Science Advances ամսագրում։
Հետազոտողներն ուսումնասիրել են պոլիէթիլենի ազդեցությունը, որը պլաստիկի ամենատարածված տեսակներից մեկն է և կազմում է համաշխարհային պլաստիկի արտադրության մոտ մեկ երրորդը։ Այն լայնորեն օգտագործվում է սննդի փաթեթավորման, սննդաթաղանթների, սննդի պահպանման տարաների և ըմպելիքների բաժակների ծածկույթների մեջ։
Պարզվել է, որ միայն պոլիէթիլենային միկրոպլաստիկների ազդեցությունը սրում է լյարդի ճարպային հիվանդության ախտանիշները, որի դեպքում լյարդի բջիջներում կուտակվում է ավելորդ ճարպ։ Բացի այդ, միկրոպլաստիկների համադրությունը ճարպերով, ֆրուկտոզով և խոլեստերինով հարուստ սննդի հետ ավելի է վատթարացնում վիճակը։ «Նրանք, ովքեր օգտագործում են արևմտյան ոճի սննդակարգ, ներառյալ բուրգերներ և գազավորված ըմպելիքներ, կարող են ենթարկվել լյարդի ճարպային հիվանդության առաջացման ավելի բարձր ռիսկի՝ կապված պոլիէթիլենի հետ», - նշել է Տեխասի A&M համալսարանի անասնաբուժական ֆիզիոլոգիայի և դեղագիտության դոցենտ Ադի Ջոշին։
Լյարդի վրա միկրոպլաստիկների ազդեցությունը որոշելու համար գիտնականներն օգտագործել են տարածական տրանսկրիպտոմիկա՝ մեթոդ, որը վերլուծում է գեների ակտիվությունն անմիջապես հյուսվածքում՝ պահպանելով բջջի տեղակայման մասին տեղեկատվությունը։
Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ պոլիէթիլենն ակտիվացնում է PPAR-alpha սպիտակուցը, որը կարգավորում է լյարդում ճարպի առաջացումը: Բացի այդ, գիտնականները բացահայտել են ANXA2 գենի հնարավոր դերը, որը ներգրավված է հյուսվածքների վերականգնման մեջ:
Ջոշիի խոսքով՝ բացահայտված մեխանիզմն օգնում է բացատրել պոլիէթիլենի ազդեցությունը լյարդի վրա և կարող է հանգեցնել դրա բացասական հետևանքները մեղմելու ուղիների ապագա հետազոտությունների:
Գիտնականները մտադիր են պարզել, թե արդյոք պոլիէթիլենը կարող է նպաստել հիվանդության հետագա առաջընթացին, մասնավորապես՝ լյարդի ֆիբրոզի առաջացմանը: Նրանք նաև պլանավորում են ուսումնասիրել միկրոպլաստիկի ազդեցության այլ մոլեկուլային մեխանիզմներ և ստուգել, թե արդյոք դրանց վնասակար ազդեցությունը կարող է նվազեցվել՝ թիրախավորելով PPAR-alpha ուղին:
Հեղինակները նշել են, որ արդյունքները պարտադիր չէ, որ նշանակեն, որ պոլիէթիլենային միկրոպլաստիկները մարդկանց մոտ առաջացնում են լյարդի ճարպային հիվանդություն. հետազոտությունը բացահայտում է մեխանիզմը և հիմք է տալիս այդ ազդեցության հետագա ուսումնասիրման համար:
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում
month
week
day