Օրական ութ բաժակ ջուր խմելու մասին հանրահայտ խորհուրդը չունի գիտական հիմնավորում․ գոյություն չունեն կոնկրետ հետազոտություններ, որոնք կհաստատեին նման նորմայի անհրաժեշտությունը։ Հանձնարարականի աղբյուրը, ամենայն հավանականությամբ, կապված է 1945 թվականի ամերիկյան մի զեկույցի հետ, որը հետագայում սկսել են մեջբերել ոչ ամբողջական տեսքով։ Այս մասին պատմել է Դարտմութի բժշկական դպրոցի ֆիզիոլոգ Հայնց Վալտինը։ Փորձագետի խոսքերը մեջբերում է ScienceBlogs պարբերականը։
Ըստ փորձագետի, ԱՄՆ-ի Պարենի և սնուցման խորհրդի փաստաթղթում իրոք նշվում էր օրական մոտ 2,5 լիտր ջուր սպառելու մասին՝ մոտավորապես ութ բաժակ։ Սակայն այդ թվից անմիջապես հետո հստակեցվում էր, որ անհրաժեշտ հեղուկի զգալի մասն արդեն իսկ օրգանիզմ է ներթափանցում սննդի հետ։ Ժամանակի ընթացքում այս պարզաբանումն անհետացել է հանրամատչելի վերապատմումներից, և ջրի ընդհանուր ընդունման մոտավոր գնահատականը վերածվել է մաքուր ջրի սպառման պարտադիր նորմայի։
Գիտնականն ընդգծել է, որ առավել ժամանակակից հանձնարարականները նույնպես չեն սահմանում «ութ բաժակի» համընդհանուր կանոն։ 2004 թվականին ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Բժշկության ինստիտուտը նշել է, որ առողջ մարդկանց մեծ մասն ի վիճակի է պահպանել ջրային բնականոն հավասարակշռությունը՝ կողմնորոշվելով ծարավի զգացումով։ Օրական ընդհանուր պահանջի մեջ մտնում է բոլոր տեսակի ըմպելիքներից և մթերքներից ստացվող ջուրը։
«23 երկրների ավելի քան 5,6 հազար մարդկանց մասնակցությամբ հետազոտությունը, որը հրապարակվել է Science ամսագրում 2022 թվականին, ցույց է տվել, թե որքան ուժեղ է տարբերվում հեղուկի պահանջը տարբեր մարդկանց մոտ։ Այն կախված է մարմնի զանգվածից, ֆիզիկական ակտիվությունից, ջերմաստիճանից և խոնավությունից, ծովի մակերևույթից ունեցած բարձրությունից, հղիությունից և այլ գործոններից։ Հետևաբար, բոլորի համար գոյություն չունի միասնական նորմա»,- բացատրել է Վալտինը։
Միևնույն ժամանակ, ջրի չափից ավելի օգտագործումը նույնպես կարող է վտանգավոր լինել։ Օրինակ՝ Բոստոնի մարաթոնից հետո հետազոտված վազորդների 13%-ի մոտ հայտնաբերվել է հիպոնատրեմիա՝ արյան մեջ նատրիումի կոնցենտրացիայի վտանգավոր անկում։ Ռիսկի հիմնական գործոնը վազքի ժամանակ քաշի ավելացումն էր, ինչը վկայում էր հեղուկի չափից ավելի սպառման մասին։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում