PNAS. Վաղ խլությունը փոխում է ուղեղի աշխատանքը և սրում ծայրամասային տեսողությունը

Շեֆիլդի և Յորքի համալսարանների գիտնականների հետազոտությունը ցույց է տվել, որ լսողության վաղ և խորը կորուստ ունեցող մարդկանց մոտ ուղեղը վերաբաշխում է տեսողական տեղեկատվության մշակման հետ կապված ռեսուրսները։ Արդյունքում նրանց մոտ ավելի լավ է զարգացած ծայրամասային տեսողությունը, ինչը թույլ է տալիս նկատել շարժումը և տեսադաշտի կենտրոնական հատվածից դուրս կատարվող իրադարձությունները։

Հետազոտողներն ուսումնասիրել են 32 չափահասի՝ վաղ խորը խլությամբ 16 մասնակցի և մոտավորապես նույն տարիքի 16 լսող մարդու։ Ֆունկցիոնալ ՄՌՏ-ի օգնությամբ գիտնականներն ուսումնասիրել են, թե ինչպես են ուղեղի տարբեր հատվածներն արտացոլում տեսադաշտի տարբեր գոտիները։

Proceedings of the National Academy of Sciences ամսագրում հրապարակված աշխատությունը ցույց է տվել, որ խուլ մասնակիցների մոտ նեյրոնային ռեսուրսների ավելի մեծ բաժինը կապված է եղել տեսադաշտի հեռավոր ծայրամասի հետ։ Դա նկատվել է ինչպես առաջնային տեսողական կեղևում, այնպես էլ կողմնային ծնկաձև մարմնում (ուղեղի կառույց, որը տեսողական տեղեկատվությունը ցանցաթաղանթից փոխանցում է կեղևին)։

Ընդ որում, ուղեղը չի մեծացրել տեսողական տեղեկատվությունը մշակելու ընդհանուր ունակությունը։ Փոխարենը տեղի է ունեցել դրա վերաբաշխում. ծայրամասային տեսողությունը ստացել է համեմատաբար ավելի շատ նեյրոնային ռեսուրսներ, մինչդեռ կենտրոնական տեսադաշտին բաժին է ընկել ավելի քիչ։

Շեֆիլդի համալսարանի պրոֆեսոր Շառլոտ Կոդինան նշել է, որ արդյունքները ցույց են տալիս, թե որքան ուժեղ է ուղեղն ունակ հարմարվելու սենսորային միջավայրի փոփոխություններին։ Նման վերակառուցումը կարող է օգնել վաղ խլություն ունեցող մարդկանց ավելի արդյունավետ նկատել շարժումը կամ պոտենցիալ վտանգը, որոնք գտնվում են տեսադաշտի կենտրոնից դուրս։

Հեղինակները նշում են, որ հետազոտությունն օգնում է ավելի լավ հասկանալ նեյրոպլաստիկությունը՝ ի պատասխան սենսորային փորձի առանձնահատկությունների՝ իր ռեսուրսների կազմակերպումն ու բաշխումը փոփոխելու ուղեղի ունակությունը։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում