«Հավերժ քիմիկատները» մեծացնում են կրծքագեղձի քաղցկեղի ագրեսիվ ձևի առաջացման հավանականությունը. Journal of Clinical Oncology

ԱՄՆ Առողջապահության ազգային ինստիտուտների հետազոտողների կարծիքով՝ արյան մեջ PFAS երկու տարածված քիմիական նյութերի բարձր մակարդակը կապված է կրծքագեղձի քաղցկեղի որոշակի տեսակի առաջացման բարձր հավանականության հետ։ Արդյունքները հրապարակվել են Journal of Clinical Oncology-ում։

Գիտնականներն ուսումնասիրել են այն կանանց տվյալները, որոնց արյան նմուշները վերցվել են հնարավոր ախտորոշումից մի քանի տարի առաջ։ Նրանք պարզել են, որ պերֆտորօկտանաթթվի (PFOA) ամենաբարձր մակարդակ ունեցողների մոտ առանց էստրոգեն ռեցեպտորի կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման 67 տոկոսով ավելի բարձր ցուցանիշ է գրանցվել, քան ամենացածր մակարդակ ունեցողների մոտ։

Պերֆտորօկտանային սուլֆոնաթթվի (PFOS) դեպքում տարբերությունը կազմել է 93 տոկոս։

Սա վերաբերում է խմբերի միջև հիվանդության առաջացման հարաբերական աճին, այլ ոչ թե առանձին կնոջ մոտ հիվանդության զարգացման հավանականությանը։ Սակայն հետազոտողները համոզիչ կապ չեն գտել այս քիմիական նյութերի մակարդակի և կրծքագեղձի քաղցկեղի ընդհանուր ռիսկի միջև։

PFAS-ը սինթետիկ քիմիական նյութերի մեծ խումբ է, որոնք օգտագործվում են տարբեր սպառողական ապրանքներում։ Դրանք կոչվում են «հավերժ քիմիկատներ», քանի որ դանդաղ են քայքայվում շրջակա միջավայրում և կարող են տարիներ շարունակ պահպանվել օրգանիզմում։

Առանց էստրոգեն ռեցեպտորների կրծքագեղձի քաղցկեղը կախված չէ այս հորմոնի խթանիչ ազդեցությունից: Այդ ուռուցքները սովորաբար ավելի ագրեսիվ են և ունեն ավելի վատ կանխատեսում, քան հիվանդության հորմոնային կախում ունեցող ձևերը: Դրանց առաջացման պատճառներն այնքան էլ հասկանալի չեն։

Հետազոտությանը մասնակցել են կրծքագեղձի քաղցկեղ ունեցող 1 609 կին և վերահսկիչ խմբի 2 269 մասնակից: Հեղինակները ենթադրում են, որ PFAS-ը կարող է ազդել հիվանդության ռիսկի վրա՝ գեների ակտիվության կամ իմունային համակարգի ֆունկցիայի փոփոխությունների միջոցով, սակայն այս մեխանիզմները չեն ստուգվել հետազոտության մեջ։

Չնայած PFOA-ն և PFOS-ը մեծ մասամբ դուրս են բերվել կիրառությունից, դրանք փոխարինվել են այլ PFAS միացություններով, որոնց ազդեցությունն առողջության վրա դեռևս ուսումնասիրության կարիք ունի: Հետազոտողներն ընդգծել են հետագա հետազոտությունների անհրաժեշտությունը. արդյունքները ցույց են տալիս կապը, բայց դեռևս չեն ապացուցում, որ այդ նյութերը քաղցկեղ են առաջացնում:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում