Վերջերս կատարված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ կենդանական ծագման արտադրանքից բուսական սննդակարգին անցնելը կարող է հսկայական ազդեցություն ունենալ մարդու առողջության, շրջակա միջավայրի կայունության և սպառողների ծախսերի վրա: Հետազոտության ընթացքում գիտնականները դիտարկել են մսի և կաթնամթերքի մի շարք այլընտրանքներ՝ սկսած նվազագույն մշակված տարբերակներից, ինչպիսին են լոբի և թեմփեյը (խմորման ենթարկված սոյայից պատրաստված մթերք), մինչև վերամշակված մթերքներ, ինչպիսին են բուսական բուրգերները, բուսական կաթը և նորարարությունները, ինչպիսին են լաբորատորիայում աճեցված միսը, գրում է The Conversation հանդեսը:

Ըստ PNAS հանդեսում հրապարակված հետազոտության՝ լոբազգիները, ներառյալ սոյան, ոլոռը և լոբին, աչքի են ընկնում որպես մսի և կաթի ամենաօգտակար փոխարինողներ։ Բարձր եկամուտ ունեցող երկրներում, ինչպիսին են Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ-ը, այս չմշակված բուսական մթերքներով հարուստ սննդակարգի անցնելը կարող է զգալիորեն նվազեցնել սննդային անհավասարակշռությունը և դիետային առնչվող հիվանդությունները, մասնավորապես՝ սրտանոթային հիվանդությունները, քաղցկեղը և շաքարախտը:

Բնապահպանական տեսանկյունից, անասունների աճեցման փոխարեն հատիկաընդեղենի աճեցումը կարող է կրճատել հողի և ջրի օգտագործումը ավելի քան կիսով չափ՝ միաժամանակ զգալիորեն նվազեցնելով ջերմոցային գազերի արտանետումները: Բացի դրանից, սննդի արժեքը կարող է նվազել ավելի քան մեկ երրորդով, ինչը տնտեսապես գրավիչ է դարձնում նման անցումը, ասում է Օքսֆորդի համալսարանի շրջակա միջավայրի և առողջության գծով ավագ գիտաշխատող և հետազոտության հեղինակ Մարկո Սփրինգմանը:

Վերամշակված բուսական սննդամթերքները, մասնավորապես՝ բուսական բուրգերը և բուսական կաթը, նույնպես զգալի օգուտներ ունեն, թեև դրանց բնապահպանական և առողջապահական օգուտները փոքր-ինչ ավելի նվազ են, քան հատիկաընդեղենը: Դրանք մնում են ավելի մատչելի, քան ավանդական կենդանական ծագման մթերքները, սակայն ունեն արտադրության ավելի բարձր ծախսեր և արտանետումներ՝ պայմանավորված վերամշակման համար էներգիայի պահանջարկով: Չնայած այս թերություններին, նրանք դեռ գերազանցում են մսից և կաթից՝ նվազեցնելով ածխածնի հետքերը և ավելացնելով սննդային մանրաթելերի և սննդանյութերի ընդունումը, հատկապես, երբ դրանք փոխարինում են կենդանական ճարպերին և խոլեստերինին սննդակարգում, ասում է Սփրինգմանը:

Տեմպեյը ևս դարձել է որպես այս ապրանքների հնարավոր այլընտրանք՝ ամբողջական սոյայի օգտակար հատկությունները զուգակցելով վերամշակման ցածր պահանջների և դրա հետ կապված ծախսերի հետ: Սրանով այս մթերքը տարբերվում է այլ վերամշակված այլընտրանքներից՝ օրաբաժնի գործնական և սննդարար տարբերակ առաջարկելով:

Եվ ընդհակառակը, այս համեմատության մեջ լաբորատոր պայմաններում աճեցված մսի վարկանիշը ցածր է: Լաբորատոր պայմաններում աճեցված մսի արտադրությունը ներկայում էներգատար է, ինչը հանգեցնում է ջերմոցային գազերի արտանետումների, որոնք համեմատելի են սովորական տավարի մսի հետ, և դրա արժեքը չափից դուրս բարձր է, պարզաբանում է Սփրինգմանը: Թեև տեխնոլոգիական առաջընթացն ապագայում կարող է նվազեցնել այս խոչընդոտները, ներկայիս տվյաները վկայում են, որ լաբորատոր պայմաններում աճեցված միսը ավանդական մսի կամ բուսական այլընտրանքների համար ոչ առողջարար, ոչ էլ էկոլոգիապես ընդունելի այլընտրանք է:

Գիտնականների հետազոտությունը կոչ է անում քաղաքական միջոցներ ձեռնարկել՝ խրախուսելու համար կայուն և սննդարար բույսերի վրա հիմնված մթերքների օգտագործումը: Հետազոտության հեղինակների խորին համոզմամբ՝ լոբու և անքաշ ձավարեղենի վրա հիմնված սննդակարգի անցնելը ոչ միայն կարող է բարելավել մարդու առողջությունն ու մոլորակի բարեկեցությունը, այլև տեղավորվում է ընտանիքների մեծ մասի բյուջեում՝ ցույց տալով, որ առողջ սննդի ընտրությունը պարտադիր չէ, որ ավելի թանկ լինի: