Կոպենհագենի համալսարանի մոլեկուլային կենսաբան Աննա Կոնստանս Ուիդի գլխավորությամբ գիտնականները պարզել են, որ այրվածքները վնասում են ոչ թե ԴՆԹ-ն, այլ ՌՆԹ-ն: Աշխատանքը հրապարակվել է Molecular Cell ամսագրում: Առանց համապատասխան պաշտպանության բավարար ժամանակ արևի տակ անցկացնելը կարող է հանգեցնել արևայրուքի: Ի տարբերություն ցածր ինտենսիվության ջերմային այրվածքների, որոնք առաջանում են, քանի որ ջերմությունը վնասում է մարմնի սպիտակուցները, արևայրուքը առաջանում է կարճ ալիքների ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման երկարատև ազդեցության հետևանքով։ Այնուամենայնիվ, անկախ նրանից, թե ինչպես է վնասը հասցվում, արդյունքը նույնն է. տարբեր բջջային սթրեսները զգուշացնում են իմունային համակարգին սպառնալիքի մասին՝ առաջացնելով ազդանշանային էֆեկտ, որը լայնացնում է որոշ արյունատար անոթներ, սեղմում է մյուսները և մեծացնում ցավի նկատմամբ զգայունությունը: «Արևայրուքը վնասում է ԴՆԹ-ն, ինչը հանգեցնում է բջիջների մահվան և բորբոքման: Այդպես են ասում դասագրքերը»,- նկատեց Աննա Վինդը։ Գիտնականների նոր աշխատանքը կասկածի տակ է դրել այս տեսությունը: Հետազոտողները կարողացել են ապացուցել, որ այրվածքները ՌՆԹ-ի, այլ ոչ ԴՆԹ-ի վնասման արդյունք են: Ուինդը և նրա գործընկերները դա ցույց տվեցին գենետիկորեն ձևափոխված մկների միջոցով: Այս մկների մոտ բացակայում էր այն սպիտակուցը, որը պատասխանատու է սթրեսային արձագանքի համար, որը կոչվում է ZAK-alpha: Այս սպիտակուցը փոխազդում է բջջային մեխանիզմի հետ, որը փոխակերպում է սուրհանդակային ՌՆԹ-ները սպիտակուցների: Երբ գործընթացը չի ընթանում ըստ պլանի, այն որոշակի ազդանշաններ է ուղարկում մարմնին: Երբ ZAK-alpha մկները ենթարկվեցին ուլտրամանուշակագույն լույսի, գիտնականները պարզեցին, որ ՌՆԹ-ի կողմից առաջացած սթրեսային արձագանքը առանցքային դեր է խաղացել արևայրուկի ախտանիշների առաջացման գործում: ZAK-alpha չունեցող մկները, սակայն, այրվածքներ չեն ստացել։ Սա հետագայում հաստատեց, որ ՌՆԹ-ի վնասումն է մեր օրգանիզմի՝ արևի նկատմամբ զգայունության պատճառը: «Այն փաստը, որ ԴՆԹ-ն չի վերահսկում մաշկի սկզբնական արձագանքը արևային ճառագայթմանը, այլ ինչ-որ այլ բան է անում և դա անում է ավելի արդյունավետ և արագ, իրական պարադիգմային փոփոխություն է», - եզրափակեց Ուինդը:






