նախընտրելի դարձնել
Դեղամիջոցն առաջին անգամ օգտագործվել է 19-րդ դարում՝ սրտի հիվանդությունների բուժման համար, այժմ կարող է ճանապարհ հարթել ժամանակակից բժշկության մեջ նորարարական բուժման համար: Ցյուրիխի ETH-ի հետազոտողները մշակել են մի մեթոդ, որով 1890-ականներից լայնորեն կիրառվող նիտրոգլիցերինի պատերը կարգավորում են գենետիկորեն ձևափոխված բջիջների գործառույթը: Մեթոդը կարող է հեղափոխական այլընտրանք լինել քրոնիկ հիվանդությունների բուժման համար՝ թույլ տալով բուժումն ակտիվացնել կամ ապաակտիվացնել նույնքան հեշտությամբ, որքանսպեղանին կպցնելն ու հանելը, գրում է ScienceBlog-ը։
Nature Biomedical Engineering ամսագրում հրապարակված հետազոտությունը մանրամասնում է, թե ինչպես է համակարգը հաջողությամբ փորձարկվել դիաբետիկ մկների վրա: Այն ապահովել է GLP-1-ի վերահսկվող արտազատում՝ հորմոն, որը խթանում է ինսուլինի արտադրությունը և 35 օրվա ընթացքում պահպանել արյան շաքարի նորմալ մակարդակը, հայտնում է Focus-ը։ Մկները բարելավեցին ինսուլինի կարգավորումը և նվազեցրին մարմնի քաշը, առանց սրտանոթային կողմնակի ազդեցությունների, որոնք երբեմն կապված են նիտրոգլիցերինի հետ:
ETH Ցյուրիխի կենսահամակարգերի գիտության և ճարտարագիտության բաժնի առաջատար հետազոտող, պրոֆեսոր Մարտին Ֆուսենեգերը կարկատելն անվանել է ամենաարդյունավետ գենային անջատիչը, որն իր թիմը երբևէ ստեղծել է: Այս նորարարությունը հիմնված է ծանոթ մեխանիզմի վրա՝ մարմնի բնական ազդանշանային մոլեկուլները: Երբ կարկատանից նիտրոգիլցերինը հասնում է իմպլանտացված թերապևտիկ բջիջներին, նրանք այն վերածում են ազոտի օքսիդի, միացություն, որը խթանում է սպիտակուցների վերահսկվող արտադրությունը, ինչպիսին է GLP-1-ը:
Քանի որ ամբողջ համակարգը հիմնված է բացառապես մարդու սպիտակուցների և բջջային մեխանիզմների վրա, այն նվազեցնում է իմունային մերժման վտանգը, որը հաճախ բարդացնում է բջիջների վրա հիմնված բուժումը, ընդգծել են հեղինակները:
Բջջային թերապիան՝ այս հետազոտության հիմքում ընկած ոլորտը, վաղուց խոստացել է հեղափոխական բուժումներ՝ մարդու բջիջները վերածելով կենդանի դեղագործական գործարանների: Սակայն, հիմնական խնդիրը ճշգրիտ վերահսկողությունն է, թե երբ և որքան դեղամիջոց է արտադրվում: Ժամանակակից դեղամիջոցները հաճախ հանդես են գալիս որպես անմշակ գործիքներ՝ դեղը անխտիր մատակարարելով, մինչդեռ այս համակարգը թույլ է տալիս ճշգրտել կարգավորումը, որպեսզի համապատասխանի հիվանդի կարիքներին՝ մաշկի պարզ սպեղանի միջոցով:
Աշխարհում շաքարային դիաբետով ապրող մարդկանց մոտավորապես 10%-ի համար այս մոտեցումը կարող է վերացնել հաճախակի ներարկումների անհրաժեշտությունը՝ թույլ տալով նրանց մարմնին արտադրել անհրաժեշտ սպիտակուցները բնական ճանապարհով: Գիտական աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառություն գտնել նյութափոխանակության, աուտոիմունային և նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների դեպքում՝ ցանկացած պայման, որը պահանջում է թերապևտիկ սպիտակուցների դինամիկ կարգավորում:
Սակայն, Ֆուսենեգերը զգուշացնում է, որ բջջային թերապիաները շուկա բերելը շատ ժամանակ և ռեսուրսներ է պահանջում, ինչը նշանակում է, որ մարդկանց փորձարկումները դեռ շատ հեռու են: Բայց եթե հաջողվի, 19-րդ դարի բժշկության և 21-րդ դարի գենետիկ ինժեներիայի այս միաձուլումը կարող է սկիզբ դնել քրոնիկ հիվանդությունների բուժման նոր դարաշրջանին: Թեև դեռ շատ աշխատանք կա անելու, հիվանդի կողմից վերահսկվող և ճշգրիտ կարգավորվող բջջային թերապիայի ստեղծման հեռանկարը բժշկությունը մեկ քայլ ավելի մոտեցնում է ապագային, որտեղ դեղերը կաշխատեն մարմնի հետ, այլ ոչ թե նրա դեմ:
