Վիրաբուժական դիմակները դարձել են COVID-19 համավարակի խորհրդանիշ, բայց այժմ դրանք նոր կիրառություն են գտնում՝ հիվանդությունների ախտորոշման մեջ։ Կորադո Դի Նատալեի գլխավորած թիմի հետազոտողները մշակել են նորարարական դիմակ, որը կարող է հայտնաբերել քրոնիկ երիկամային հիվանդությունը (ՔԵՀ)՝ հիմնվելով արտաշնչվող օդի քիմիական կազմի վրա: Աշխատանքը հրապարակվել է ACS Sensors ամսագրում։

ՔԵՀ-ի դեպքում օրգանիզմում կուտակվում են նյութափոխանակության թափոններ, այդ թվում՝ ամոնիակ, որն արտազատվում է շնչառության միջոցով: Չնայած դրա մակարդակը կարող է բարձր լինել այլ հիվանդությունների դեպքում, գիտնականները ստեղծել են մի սենսոր, որը կարող է հայտնաբերել ՔԵՀ-ին բնորոշ մի շարք ցնդող օրգանական միացություններ, ինչպիսիք են ամոնիակը, էթանոլը, պրոպանոլը և ացետոնը։

Հետազոտողները սենսոր են ներդրել ստանդարտ բժշկական դիմակի շերտերի միջև։ Այն բաղկացած է արծաթե էլեկտրոդներից, որոնք պատված են պորֆիրիններ պարունակող պոլիմերով՝ գազերի նկատմամբ զգայուն մոլեկուլներով։ Շնչառության մեջ եղած մետաբոլիտների հետ փոխազդելիս սենսորի էլեկտրահաղորդականությունը փոխվում է, ինչը գրանցվում է սարքի կողմից։

Արդյունքները տպավորիչ են. թեստավորմանը մասնակցել է 100 մարդ, որոնցից կեսի մոտ ախտորոշվել է ՔԵՀ։ Սենսորը ճիշտ է նույնականացրել հիվանդության առկայությունը դեպքերի 84%-ում և բացակայությունը՝ 88%-ում։ Ավելին, սարքը հնարավորություն է տվել կանխատեսել հիվանդության փուլը։ Հեղինակները ընդգծում են, որ տեխնոլոգիան կարող է դառնալ մատչելի և ոչ ինվազիվ գործիք վաղ ախտորոշման և մոնիթորինգի համար։ «Նման դիմակի օգտագործումը թույլ կտա ժամանակին հայտնաբերել ՔԵՀ-ով հիվանդների վիճակի փոփոխությունները», - նշել են ուսումնասիրության համահեղինակներ Սերջիո Բերնարդինին և Աննալիսա Նոչեն։