Հնդկաստանի գիտության ինստիտուտի գիտնականները ստեղծել են վանադիումի օքսիդի հիման վրա «նանոզիմ» անվամբ արհեստական նյութ, որը կարող է կանխել վտանգավոր արյան մակարդուկները՝ առանց արյունահոսության ռիսկի: Զարգացումը նկարագրված է Angewandte Chemie International Edition (ACIE) գիտական ամսագրում:
Առողջ մարմնում թրոմբոցիտները մակարդուկներ են առաջացնում միայն այն դեպքում, երբ արյան անոթները վնասվում են: Սակայն, այնպիսի պայմաններում, ինչպիսիք են թոքային զարկերակային էմբոլիան (PE) կամ COVID-19-ը, օքսիդատիվ սթրեսի և ռեակտիվ թթվածնային տեսակների (ROS) բարձր մակարդակի պատճառով, այս գործընթացը դուրս է գալիս վերահսկողությունից՝ հանգեցնելով վտանգավոր թրոմբոզի:
Խումբը մշակել է նյութեր, որոնք ընդօրինակում են բնական հակաօքսիդանտ ֆերմենտի՝ գլուտատիոն պերօքսիդազի ազդեցությունը: Առավել արդյունավետ էին վանադիումի պենտօքսիդից (V2O5) պատրաստված գնդաձև նանոզիմները, որոնք չեզոքացնում են ROS-ը և կանխում թրոմբոցիտների չափազանց ակտիվացումը:
Թոքային զարկերակային էմբոլիայի մոդել ունեցող մկների վրա կատարված փորձի ժամանակ նանոզիմը զգալիորեն նվազեցրել է թրոմբերի առաջացումը և մեծացրել գոյատևումը: Միևնույն ժամանակ, հինգօրյա դիտարկման ժամանակահատվածում կենդանիների մոտ թունավոր ազդեցություններ կամ վարքային խանգարումներ չեն գրանցվել:
Մշակման կարևոր առավելությունը դրա ընտրողականությունն է։
«Ի տարբերություն ավանդական հակակոագուլյանտների, որոնք ճնշում են արյան բնական մակարդումը և կարող են արյունահոսություն առաջացնել, մեր նանոզիմը ազդում է միայն պաթոլոգիական գործընթացների վրա», - ընդգծեց ուսումնասիրության համահեղինակ, ասպիրանտ Բիդարե Ն. ՇարատԲաբուն։
Գիտնականները պլանավորում են ուսումնասիրել նանոզիմի արդյունավետությունը անոթային խցանման հետևանքով առաջացած իշեմիկ ինսուլտի կանխարգելման գործում։
Մշակումը կարող է առաջընթաց լինել թրոմբոտիկ բարդությունների բուժման մեջ, հատկապես COVID-19-ով և սրտանոթային հիվանդություններով հիվանդների մոտ, որտեղ արյունահոսության ռիսկը սահմանափակում է առկա դեղամիջոցների օգտագործումը։






