նախընտրելի դարձնել
Nature Communications-ում հրապարակված նոր ուսումնասիրությունը պարզել է, որ մարդկանց մոտ ցուրտ և տաք ջերմաստիճանների ընկալումը տեղի է ունենում տարբեր նյարդային ուղիներով։
Այս հայտնագործությունը մեծապես ընդլայնում է մեր պատկերացումները այն մասին, թե ինչպես է նյարդային համակարգը մշակում զգայական տեղեկատվությունը։
Միչիգանի համալսարանի հետազոտողները, այդ թվում՝ համահեղինակ Բո Դուանը, առաջին անգամ քարտեզագրել են մաշկից մինչև ուղեղ սառը ընկալման նյարդային ուղին՝ օգտագործելով մկների մոդելներ։ Նրանք պարզել են, որ մաշկի վրա գտնվող հատուկ ընկալիչները, որոնք զգում են 15–25°C ջերմաստիճանները, ակտիվացնում են զգայական նեյրոններ, որոնք ազդանշաններ են փոխանցում ողնուղեղի միջոցով դեպի ուղեղ։ Սակայն, հիմնական հայտնագործությունն այն էր, որ այս ազդանշանները ուժեղացվում են ողնուղեղի մասնագիտացված ինտերնեյրոնների կողմից։
Երբ այս բջիջները անջատվեցին, մկները դադարեցին արձագանքել ցրտին, ինչը հաստատեց նրանց եզակի դերը ցրտի ընկալման մեջ։
Նախկինում կարծում էին, որ բոլոր ջերմաստիճանի զգացողությունները փոխանցվում են մեկ ընդհանուր ուղով։ Այս նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ջերմաստիճանի սպեկտրի տարբեր մասերը օգտագործում են տարբեր նյարդային շղթաներ՝ ուղեղին ազդանշաններ փոխանցելու համար։ Գիտնականները ենթադրում են, որ նմանատիպ մեխանիզմներ գոյություն ունեն նաև մարդկանց մոտ։
Այս հայտնագործությունը նոր ուղիներ է բացում ջերմաստիճանի, ցավի և քորի ընկալման ուղիների միջև փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև կարող է նպաստել թիրախային բուժումների մշակմանը, օրինակ՝ քիմիաթերապիայի հետևանքով առաջացած սառը ալոդինիայով հիվանդների համար: Առաջադեմ պատկերագրական և գենետիկական տեխնիկաների կիրառմամբ հետագա ուսումնասիրությունները կօգնեն ավելի լավ հասկանալ ջերմաստիճանի նյարդային մշակումը:
