Բերդի անվան Ալցհայմերի կենտրոնի և Հարավային Ֆլորիդայի համալսարանին առընթեր հետազոտությունների ինստիտուտի գիտնականները ներկայացրել են արդյունքներ, որոնք լույս են սփռում միկրոգլիայի՝ ուղեղի հատուկ բջիջների հիմնական դերի վրա: Այդ բջիջները գործում են որպես ուղեղի իմունային համակարգ. դրանք մշտապես «հսկում են» նեյրոնային ցանցերը, հեռացնում վնասը և մաքրում հյուսվածքը աղբից և թունավոր սպիտակուցներից: Գիտնականները դրանք համեմատում են Pac-Man տեսախաղի կերպարի հետ, որը կուլ է տալիս իր ճանապարհին հանդիպող ամեն ինչ, միայն տվյալ դեպքում՝ վնասակար սպիտակուցային կուտակումները:

Սակայն տարիքի և պաթոլոգիաների զարգացման հետ մեկտեղ միկրոգլիան սկսում է կորցնել իր արդյունավետությունը: Ակտիվ պաշտպանների փոխարեն բջիջները դառնում են դանդաղաշարժ, գերծանրաբեռնված լիպիդներով և դադարում են հաղթահարել իրենց հիմնական խնդիրը՝ վնասակար սպիտակուցների ու ճարպային կուտակումների հեռացումը: Նոր հետազոտությունը, որի արդյունքները հրապարակվել են Nature հանդեսում, ցույց է տվել, որ PICALM գենի տատանումը հատկապես կարևոր է: Այդ գենը անմիջականորեն ազդում է միկրոգլիայի գործունեության վրա. անբարենպաստ տարբերակը խաթարում է բջիջների գործառույթը, նվազեցնում է համանուն սպիտակուցի մակարդակը և թուլացնում թունավոր միացությունները ոչնչացնելու ունակությունը: Արդյունքում, բջիջներում ձևավորվում են ճարպային կաթիլներ, որոնք էլ ավելի են խանգարում դրանց աշխատանքին։

Հեղինակներն ընդգծում են, որ PICALM-ը Ալցհայմերի հիվանդության համար ուշ բռնկման երրորդ ամենակարևոր ռիսկի գենն է: Միևնույն ժամանակ, մարդկանց մոտ 30%-ն ունի այս գենի պաշտպանիչ տարբերակ, որը նվազեցնում է հիվանդության զարգացման հավանականությունը: Նման գենետիկ տարբերակների գործողության մեխանիզմի բացահայտումը նոր ուղղություններ է բացում դեղամիջոցների մշակման համար, որոնք կարող են օգնել հիվանդության բարձր ռիսկի խմբում գտնվող մարդկանց։

Գիտնականները նշում են, որ, ինչպես ուռուցքաբանական մուտացիաների դեպքում, միայն մի քանի գեներ են անմիջականորեն առաջացնում հիվանդությունը, բայց շատերը մեծացնում են դրա առաջացման հավանականությունը: Ներկայում հետազոտողները փորձում են հասկանալ՝ ինչպես են նման գենետիկ փոփոխությունները համակցվում կենսակերպի և այլ ռիսկի գործոնների հետ: Ստացված արդյունքները Ալցհայմերի հիվանդության բարդ գլուխկոտրուկի կարևոր տարր են դառնում: