Նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ մարդկանց մոտ 10%-ը, ովքեր չեն տառապում ո՛չ ցելիակիայով, ո՛չ էլ ցորենի ալերգիայով, այնուամենայնիվ, հայտնում են տհաճ ախտանիշների մասին՝ գլյուտեն կամ ցորեն պարունակող մթերքներ օգտագործելուց հետո։

«Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology» ամսագրում հրապարակված աշխատանքը միավորել է տարբեր երկրներում անցկացված ավելի քան քսան հետազոտությունների տվյալները և թույլ տվել որոշել այն վիճակի տարածվածությունը, որը կոչվում է «ոչ ցելիակիական գլյուտենի կամ ցորենի զգայունություն» (NCGS / NCWS)։

Վերլուծության արդյունքներով՝ մոտավորապես տասը մեծահասակից մեկը հայտնել է գլյուտենի նկատմամբ օրգանիզմի ռեակցիայի նման ախտանշանների մասին, ընդ որում նրանց մոտ չեն հայտնաբերվել ցելիակիայի ո՛չ իմունոլոգիական, ո՛չ էլ գենետիկ նշաններ։

Ամենատարածված բողոքներից են որովայնի փքվածությունը, ցավը, հոգնածությունը, սրտխառնոցը, գլխացավը և գիտակցության մթագնումը։ Ախտանիշները սովորաբար ի հայտ են գալիս հաց, մակարոն կամ այլ ցորենային մթերքներ օգտագործելուց մի քանի ժամ հետո և անհետանում են, եթե գլյուտենը բացառվում է սննդակարգից։ Այնուամենայնիվ, ինչպես ընդգծում են հետազոտության հեղինակները, նման դրսևորումների առկայությունը չի նշանակում, որ դրանց պատճառը հենց գլյուտենն է. ցորենը պարունակում է բազմաթիվ այլ միացություններ, որոնք նույնպես կարող են առաջացնել ռեակցիա։

Գիտնականները նշում են, որ ոչ ցելիակիական զգայունության ախտորոշումը շարունակում է մնալ բարդ իրավիճակ. հիվանդների մոտ բացակայում են հատուկ մարկերները, իսկ գլյուտենի նկատմամբ ռեակցիան կարող է լինել անհատական և անկայուն։ Սա հանգեցնում է նրան, որ շատ մարդիկ ինքնուրույն բացառում են գլյուտենը սննդակարգից՝ առանց բժշկական ցուցումների, ինչը կարող է հանգեցնել բջջանյութի և միկրոտարրերի դեֆիցիտի։

Հետազոտողները շեշտում են, որ անհրաժեշտ են նոր կլինիկական չափորոշիչներ և օբյեկտիվ թեստեր՝ ճշգրիտ զգայունությունը և ստամոքս-աղիքային այլ խանգարումները, ներառյալ գրգռված աղիքի համախտանիշը, տարբերակելու համար։ Մինչ այդ, բժիշկներին խորհուրդ է տրվում ուշադիր գնահատել հիվանդների բողոքները, չշտապել գլյուտենից զուրկ դիետա նշանակել և անցկացնել մանրակրկիտ դիֆերենցիալ ախտորոշում։

Եզրակացություն. մոտավորապես տասը մարդուց մեկը կարող է զգալ գլյուտենային ռեակցիային նման ախտանիշներ՝ առանց ցելիակիայով կամ ալերգիայով տառապելու, բայց առայժմ գիտությունը չգիտի, թե կոնկրետ ինչու է դա տեղի ունենում։