Վազքը բարելավում է շարժունակությունը ոչ միայն երիտասարդ, այլև տարեց անձանց մոտ. այս եզրակացությանն են հանգել NYU Langone Health-ի հետազոտողները՝ ուսումնասիրելով ֆիզիկական ակտիվության ազդեցությունը միջին տարիքի մկների ուղեղի վրա։ Կանոնավոր վազքը մեծացնում է դոֆամինի (շարժման, մոտիվացիայի և հիշողության առանցքային նեյրոմեդիատոր) արտազատումը նույնքան արդյունավետ, ինչպես «երիտասարդ» կենդանիների, այնպես էլ այն առանձնյակների մոտ, որոնք տարիքով համեմատելի են 50-ն անց մարդկանց հետ։ Աշխատանքը հրապարակվել է «npj Parkinson» ամսագրում։

Ավելի վաղ հետազոտողների նույն խումբը պարզել է, որ երիտասարդ կրծողները մեկ ամիս կամավոր վազքից հետո ցույց են տալիս դոֆամինի մակարդակի կայուն աճ։ Այժմ պարզվել է, որ 12-ամսական մկները՝ այն տարիքը, երբ կենդանիների մոտ արդեն սկսում են դրսևորվել տարիքային փոփոխություններ, արձագանքում են նույն կերպ, իսկ երբեմն նույնիսկ ավելի ուժեղ։

Վազքի անիվին 30 օր ազատ հասանելիություն ունենալուց հետո մեծահասակ մկներն ավելի արագ են իջնում ուղղահայաց ձողով և ավելի ակտիվ են տեղաշարժվում բաց արենայում, քան իրենց այն հասակակիցները, որոնց անիվը կանգնեցված է եղել։ Ընդ որում, բռնող ուժը երկու խմբերում էլ չի տարբերվում, ինչը նշանակում է, որ բարելավումները կապված են հենց կոորդինացիայի, այլ ոչ թե մկանային ուժի աճի հետ։

«Մեր արդյունքները համոզիչ կերպով ցույց են տալիս, որ վարժությունների ազդեցությունը ուղեղի առողջության վրա չի սահմանափակվում երիտասարդ տարիքով»,— նշել է հետազոտության ղեկավար, պրոֆեսոր Մարգարետ Ռայսը։ — «Բավարար ֆիզիկական ակտիվությունը ունակ է ուժեղացնել դոֆամինի արտազատումը և դրանով իսկ բարելավել շարժումների արագությունն ու հեշտությունը»։

Ազդեցությունը պարզվել է, որ արտահայտված է երկու սեռի մկների մոտ էլ։ Էգերն արուներից երկու անգամ ավելի շատ են վազել, բայց դոֆամինի արտազատման բարձրացումը նրանց մոտ նույնն է եղել, ինչը, ըստ հեղինակների, խոսում է «շեմային» բեռի առկայության մասին. երբ օրգանիզմը հասնում է ակտիվության անհրաժեշտ մակարդակին, դոզայի հետագա աճը չի ուժեղացնում ազդեցությունը։

Աշխատանքը հատկապես կարևոր է Պարկինսոնի հիվանդության մեխանիզմները հասկանալու համար, երբ դոֆամիներգիկ նեյրոններն աստիճանաբար դեգրադացվում են՝ առաջացնելով շարժումների դանդաղում, դող և հավասարակշռության խախտում։ Արդեն վաղուց հայտնի է, որ ֆիզիկական ակտիվությունը օգնում է մեղմել ախտանշանները, սակայն դրա կենսաքիմիական պատճառները մնում են անհայտ։

«Այժմ մենք ունենք նեյրոքիմիական բացատրություն, թե ինչու են վարժությունները բարելավում հիշողությունը, շարժունակությունը և տրամադրությունը՝ այն գործընթացները, որոնք խանգարված են Պարկինսոնի հիվանդությամբ տառապող պացիենտների մոտ»,— հավելել է Ռայսը։

Գիտնականները ծրագրում են կրկնել փորձը Պարկինսոնի հիվանդության գենետիկ մոդելների վրա, իսկ հետագայում՝ հետազոտությունը տեղափոխել մարդկանց վրա՝ հասկանալու համար, թե կոնկրետ ինչպես կարող է դոֆամինի ուժեղացված արտազատումը դանդաղեցնել հիվանդությունը։