Ալցհայմերի հիվանդության հասկացման և բուժման առանցքային մարտահրավերներից մեկը մնում է դրա տարասեռությունը։ Հիվանդությունը տարբեր բուժառուների մոտ զարգանում է տարբեր տեմպերով, և ախտորոշվածների կեսից ավելին նաև այլ ուղեղային ախտաբանություններ ունեն, որոնք զգալիորեն ազդում են հիշողության, մտածողության և այլ ճանաչողական գործառույթների անկման վրա։

Փենսիլվանիայի համալսարանին առընթեր Պերելմանի բժշկական դպրոցի Քրիստոֆեր Բրաունի և Դեյվիդ Ուոլքի գլխավորած հետազոտությունը կենտրոնացած էր Ալցհայմերի հիվանդության վաղ փուլի բուժառուների վրա։

Հեղինակների բնորոշմամբ՝ JAMA Neurology բժշկագիտական հանդեսում հրապարակված արդյունքները հիմք են ծառայում Ալցհայմերի հիվանդության ընթացքի ավելի ճշգրիտ կանխատեսման և անհատականացված բուժման մոտեցման համար, որը հիմնված է ոչ միայն բիոմարկերների, այլև հիվանդության կլինիկական դրսևորման վրա։

Գիտնականները փորձել են բացատրել, թե ինչու են ոմանք զգալիորեն ավելի ծանր ճանաչողական խանգարում ունենում, քան սպասվում էր՝ հիմնվելով հիվանդության հիմնական կենսաբանական մարկերներից մեկի՝ ուղեղի տաու սպիտակուցի մակարդակի վրա, մինչդեռ մյուսներն ավելի մեղմ ախտանիշներ են ունենում։

Դրա համար հետազոտողները չափել են տաու սպիտակուցի մակարդակը՝ օգտագործելով կամ նյարդապատկերային, կամ արյան հետազոտություններ, ապա համեմատել են այդ տվյալները հիշողության, ուշադրության և մտածողության կլինիկական գնահատականների հետ։ Այդ  տվյալների հիման վրա մասնակիցները բաժանվել են երեք խմբի՝ «խոցելի», որոնց ախտանիշներն ավելի ծանր էին, քան սպասվում էր, «վավերական», որոնց կլինիկական դրսևորումը համապատասխանում էր տաու ախտաբանության մակարդակին, և «կայուն», որոնց ճանաչողական խանգարումը նվազ ծանր էր։

Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ խոցելի խմբի մարդիկ ավելի հաճախ են ուղեղում լրացուցիչ պաթոլոգիական փոփոխություններ, դրանց թվում՝ այլ անոմալ սպիտակուցային պրոցեսներ ունենում։ Այդ բուժառուները նաև ժամանակի ընթացքում ճանաչողական ֆունկցիայի ավելի արագ անկում են ցուցաբերել։ Ի տարբերություն դրա, դիմացկուն խմբի մասնակիցները զգալիորեն ավելի դանդաղ անկում են ապրել ճանաչողական ունակություններում։ Դա մատնանշում է այսպես կոչված ճանաչողական պահուստի հնարավոր դերը՝ չնայած հիվանդությանը՝ ուղեղի կարողությունը փոխհատուցել վնասը և ավելի երկար պահպանել գործառույթը։

Ուշագրավ է, որ հայտնաբերված օրինաչափությունները պահպանվել են՝ անկախ տաու սպիտակուցի չափման համար օգտագործվող մեթոդից՝ անկախ նրանից՝ ուղեղի սկանավորում է իրականացվել, թե արյան հետազոտություններ։