Երբ խոսում են «կենսաբանական ժամացույցի» մասին, սովորաբար ի նկատի են ունենում կանանց և տարիքի հետ կապված ձվաբջիջների պաշարի նվազումը: Սակայն տղամարդկանց մոտ պտղաբերությունը նույնպես փոխվում է տարիքի հետ: Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ բեղմնավորման հետ կապված դժվարությունների դեպքում տղամարդու և կնոջ գործոնները հանդիպում են մոտավորապես նույն հաճախականությամբ, սակայն հետազոտությունն ավանդաբար ավելի հաճախ սկսում են կնոջից: Այժմ մոտեցումն աստիճանաբար փոխվում է: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունն ընդգծել է վերարտադրողական առողջության գնահատման կարևորությունը՝ անկախ սեռից: Այս մասին հայտնում է The Conversation պորտալը:

Կենսաբանության տեսանկյունից սպերմատոզոիդներն արտադրվում են անընդհատ՝ սեռական հասունացման շրջանից սկսած: Սակայն արդեն քսանական թվականների սկզբից էակուլյատում սպերմատոզոիդների միջին քանակն սկսում է նվազել: 55 տարեկանից բարձր տղամարդկանց մոտ ցուցանիշները հաճախ մոտենում են անպտղության շեմին:

Ընդ որում, միայն քանակը չէ, որ կարևոր է։ Հաջող բեղմնավորման համար սպերմատոզոիդները պետք է լինեն կենսունակ, շարժուն և ունենան ճիշտ կառուցվածք։ Նշանակություն ունի նաև սերմնահեղուկի ծավալը, որն ապահովում է դրանց սնուցումն ու տեղափոխումը։ Մոտավորապես 30 տարեկանից սկսած նվազում է շարժուն և մորֆոլոգիապես նորմալ սպերմատոզոիդների մասնաբաժինը, փոքրանում է սերմի ծավալը, իսկ անկենսունակ բջիջների թիվն աճում է։ Առավել արտահայտված փոփոխությունները սովորաբար նկատվում են 35 տարեկանից հետո։

Այս գործընթացներն անդրադառնում են բեղմնավորման հավանականության վրա։ Ավելի քան 2000 զույգերի մասնակցությամբ կատարված մի հետազոտության մեջ 45 տարեկանից բարձր տղամարդիկ բեղմնավորման վրա ծախսել են միջինում հինգ անգամ ավելի շատ ժամանակ, քան 25 տարեկանից ցածր տղամարդիկ։ Մեկ այլ աշխատանք ցույց է տվել, որ մեկ տարվա ընթացքում հղիության առաջացման հավանականությունը 45 տարեկան տղամարդկանց մոտ 20%-ով ավելի ցածր է եղել՝ համեմատած 30 տարեկանում պտղաբերության գագաթնակետի հետ։

Տարիքի հետ մեծանում է նաև գենետիկական բեռը։ Սպերմատոգոնիաները՝ սպերմատոզոիդների նախորդող բջիջները, տղամարդու կյանքի ընթացքում բաժանվում են հարյուրավոր անգամներ։ Յուրաքանչյուր բաժանում իր հետ բերում է մուտացիաների կուտակման ռիսկ։ ԴՆԹ-ի և քրոմոսոմների վնասվածքները կարող են խոչընդոտել էմբրիոնի նորմալ զարգացմանը և բարձրացնել վիժման վտանգը։ 40 տարեկանից բարձր տղամարդկանց կանանց մոտ հղիության կորստի ռիսկը մոտ 30%-ով ավելի բարձր է, քան 25–29 տարեկանների մոտ։ Մեծանում է նաև քրոմոսոմային խանգարումների հավանականությունը, որոնք կապված են այնպիսի համախտանիշների հետ, ինչպիսիք են, օրինակ՝ Դաունի կամ Կլայնֆելտերի սինդրոմները։

Մասնագետները հիշեցնում են, որ հղիությունների մեծ մասն ընթանում է նորմալ և երեխաների մեծ մասը ծնվում են առողջ՝ անկախ ծնողների տարիքից։ Այնուամենայնիվ, տղամարդու պտղաբերության գործոնի մասին իրազեկվածությունը թույլ է տալիս զույգերին ավելի արագ օգնություն ստանալ և անհրաժեշտության դեպքում ընտրել բուժման համապատասխան ռազմավարություն։