Գիտնականները հայտնաբերել են նախկինում անհայտ իմունային պաշտպանության մեխանիզմ, որը թույլ է տալիս բջիջներին ոչնչացնել ներխուժող վիրուսներն ու մանրէները: Այս հայտնագործությունը կարող է փոխել մեր պատկերացումներն այն մասին, թե ինչպես է օրգանիզմը պայքարում վարակների դեմ, և ճանապարհ հարթել նոր բուժման նոր մեթոդների ստեղծման համար։

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Molecular Cell ամսագրում: Գիտնականների միջազգային թիմը նոր մեխանիզմն անվանել է «հակամարմիններով ուղղորդված քսենոֆագիա» (ADX):

Սովորաբար, իմունային համակարգը գործում է բջջից դուրս: Հակամարմինները կպչում են արյան մեջ գտնվող վիրուսներին կամ մանրէներին՝ օգնելով իմունային բջիջներին ճանաչել և ոչնչացնել սպառնալիքը: Սակայն որոշ հարուցիչներ դեռ կարողանում են ճեղքել այդ պաշտպանությունը և ներթափանցել առողջ բջիջներ:

Պարզվում է, որ պայքարը դրանով չի ավարտվում:

Հետազոտողները հայտնաբերել են, որ TRIM21 անունով հատուկ սպիտակուցը գործում է բջիջների ներսում: Այն կարող է ճանաչել հակամարմինները, որոնք արդեն կպել են ներխուժող վիրուսին կամ մանրէին: Այս ազդանշանը ստանալուց հետո սպիտակուցը տագնապ է բարձրացնում և ներխուժողին նշում է ուբիկվիտին անունով մոլեկուլային մարկերով: Դրանից հետո սկսվում է ինքնամարսման գործընթացը. բջիջը բառացիորեն ոչնչացնում է վտանգավոր առարկան ներսից:

Գիտնականներն այս մեխանիզմը համեմատում են ներքին անվտանգության համակարգի հետ, որը գործարկվում է, երբ պաթոգենը կարողանում է շրջանցել օրգանիզմի արտաքին պաշտպանությունը։

Փորձերը ցույց են տվել, որ նոր մեխանիզմը կարող է պայքարել ինչպես ադենովիրուսների, այնպես էլ սալմոնելա բակտերիաների դեմ: Հատկապես նշանակալից էր այն փաստը, որ գործողության սկզբունքը նույնական էր բոլորովին տարբեր տեսակի հարուցիչների համար։

Հայտնագործության նշանակությունը ստուգելու համար հետազոտողներն ուսումնասիրել են տարբեր մարդկային բջջային գծեր և փորձեր են կատարել մկների վրա: Արդյունքները ցույց են տվել, որ TRIM21 սպիտակուցը առկա է օրգանիզմի գրեթե բոլոր հյուսվածքներում և ակտիվորեն արտադրվում է վարակների ժամանակ: Սա ենթադրում է, որ հայտնաբերված պաշտպանական մեխանիզմը գործում է ամբողջ օրգանիզմում, այլ ոչ թե միայն որոշակի օրգաններում:

Մեծ Բրիտանիայի բժշկական հետազոտությունների խորհրդի մոլեկուլային կենսաբանության լաբորատորիայի ուսումնասիրության ղեկավար Լեո Ջեյմսի խոսքով՝ առանց TRIM21-ի օրգանիզմը կորցնում է վիրուսների դեմ իր բնական պաշտպանության զգալի մասը: Սա ենթադրում է, որ նոր մեխանիզմը պարզապես պահեստային համակարգ չէ, այլ անձեռնմխելիության հիմնարար բաղադրիչ:

Գիտնականների կարծիքով՝ հայտնագործությունը կարող է զգալի բժշկական հետևանքներ ունենալ: Ապագայում հնարավոր կլինի ստեղծել դեղամիջոցներ, որոնք հատուկ կնշեն վտանգավոր վիրուսներն ու մանրէները հակամարմիններով, ինչը թույլ կտա TRIM21-ին ավելի արագ ճանաչել սպառնալիքը և սկսել դրա ոչնչացումը բջիջների ներսում: